türkiye toprakları üzerinden konuşulan, onlarca dilden biridir. kürt halkı konuşur ve genelde, kürt halkının içinde de tek bir hal ile varlık göstermez. bundan sebep olsa gerek, bölge bölge farklılıklar gösterir.
ya o kadar enteresan ki, şimdi evimde oturmuş müthiş bir yaz gününün keyfini aylaklık ederekten çıkartmakta iken, uludağ sözlüğe girip ulan kim ne yazmış bi bakayım diyorum, sonra kürtçe başlığına tıklıyorum.
bu nasıl bir sığlık lan, hani sen kürtleri sevmiyor olabilirsin, ırkçı olabilirsin, tüm kürtlerin pkk'li olduğunu düşünüyor olabilirsin. ve hatta bütün kürtlerin ölmesi gerektiğini düşünüyor olabilirsin, konuştukları dilin ** gerçek bir dil olmadığını düşünüyor olabilirsin. ama bu löölööö diye ses çıkartırsan kürtçe olurmuşlar, ordan burdan çalıntıymışlar falan ne gerzekçe bir saldırı şeklidir hiç düşündün mü sevgili yazar?
hayır türkçe yi bir düşün lan, sikip attığın türkçeyi bir düşün. ona buna peşkeş çektiğin dilini düşün. titre ve kendine gel.
valla kuzum, nerenden solursan solu, kürtçe babalar gibi bir dildir. ve kötü haber lan, türkçeden daha eski bir dildir.
ortadoğunun köklü dillerindendir. Türkiye, Suriye, Irak ve iran'da yaşayan Kürtlerin kullandığı dildir. Kurmanci, zazaki, sorani ve gorani gibi lehçeleri mevcuttur. Hint-avrupa dil ailesinin bir üyesidir.
birbirinden 100 km uzaklıkta yaşayan iki kürt'ün anlaşamadığını görmeye vesiledir. dil bilimi açısından incelediğimizde farsçasının içine edilmiş hâlinden ibaret olduğunu rahatlıkla görülebilmektedir.
not: birileri de kürtçeyi, türkçenin söz varlığıyla dans ettirmeye kalkarak sıvama işlerindeki yeteneğini sergilemiş. ulan zıpçıktı! dil diye sahiplendiğin lehçeden farsça, arapça, ermenice, türkçe sözcükleri çıkar da ortada ne kalıyor görelim. bunu yaparken sakın ola türkçe ile de boy ölçüşmeye kalkma. zira bugün siyasî çizgisi en arabî gazetede bile türkçe sözcüklerin sayısı yüzde 70'lerden aşağı düşmemektedir.
yüzde 70'i farsça geriye kalanı ermenice, bellucce ve az sayıda türkçe kelimeden oluşan, asla ve asla bilim dili olamayacak olan, türkçe'de bulunan birçok kelimenin karşılık olmadığı iptidai dil.
resmileşmesi etnik ayrımcılığa girer, ulus devlet sarsılır. yarın öbür gün türkiye milliyetçileri etnik türk milliyetçisine dönüşür. kürtçeyi serbest bırakmak ulus devletin tabanına dinamit koymaktır. aman deyim.
çok iddialı söylüyorum kesinlikle türkçe'den zengin. cumhurriyet'ten sonra türkçeye yeni kazandırılan uydurma kelimeler olmasa zaten türkçe çok zayıf kalırdı. bilirsiniz çok güzel bir söz vardır: ''türkçe'deki yabancı kelimeleri çıkarırsanız hiç bir şey yazamasınız'' hiç:arapça, şey: farsça...
kürtçe bu kadar baskıya, yasaklanmya rağmen hala yaşıyorsa bu kürtçe'nin ne kadar derin ve köklü bir geçmişe sahip olduğunun en açık ve net alametidir. anadoludaki diğer dillerin hemen hemen hepsi artık unutulmaya yüz tuttu. edebiyat ve dil masum varlıklardır, kültürle, deneyimle, geçmişle zenginleşir ancak onu ayakta tutan güç otorite ve idaredir. türklerin, kürtleri hükümranlığı altına almalarıyla beraber dillerini de ön plana almışlar. şu an kürtler ve kürtçe türklerin egemliği altındadır. kürtler asimile oluyor. küçük yaştaki pek çok cocuk özellikle metropoldeki çocuklar artık yavaş yavaş öz dillerini, ana dillerini unutuyorlar. burdaki milliyetçilerimiz buna sevinsinler, bir dili yok etmeye küçük adımlarla da olsa başardınız. dünyanın başka bir rengini kendinizi büyük ve güçlü göstermek namına soldurdunuz. evet siz büyüksünüz, siz güçlüsünüz. kürtlerin yakın geçmişteki ataları bir arap, bir bulgar, bir hırvat olamadı.onlar gibi olamıyıp ülkesini kuramdı, şimdi hangi türk bu bahsettiğim; isyan edip ülkesini kuran milletlere düşman ve kin kusuyor ama kürtlerden öyle bir nefret ediyolar ki. evet saftı, inandı türk kardeşi ile beraber vatanı için savaştı; o vatanda da kendine yer edinemdi. gün geldi o inandığı ve güvendiği kardeşi sen yoksun dedi, dilin kaba dedi, kro dedi. işte suç sizden çok o bizim saf atamızdadır.
yazının başında kürtçe'nin zenginliğinde bahsettim. bunu bir örnekle açıklayayım:
türkçe'de insan olsun hayvan olsun hepsine ''doğmak'' fiili ile ifade edilir.
örnek: ''teyzem doğurdu', küçük kedimiz iki sevimli bir yavru doğurdu.'
kürtçe'de hemen hemen bu durum tüm hayvanlar için değişkenlik gösterir.
bazı örnekler:
* kuçik ê me terikî= Köpeğimiz doğurdu.
* çeleke a me zayî= ineğimiz doğurdu.
* met a min raket= halam doğurdu.
* hesp a me berzayid= atımız doğurdu.
* mişk li ber kêvir de selixi= fare taşın dibinde doğurdu.
şimdi bir not : biliyorum bu yazıyı eksiliyeceksiniz, inanın umrumda değil; umrumda olan bü ülkenin gençleri okumuşları neden bir avrupa genci kadar araştırmacı değildir; kaçınız kürtçeyi önyargısız öğrenmeye yeltendi. ben bir kürt olarak türkçe'yi öğreniyorum ve kimseye zerre kadar yaltanmadan bunu diyorum, türkçe ile düşmanlığım olmaz, türk kültürü ile de. düşmanlığım halkları birbirine düşman eden ve aramızdaki kardeşlik bağını koparan ırkçı-tekçi sistemle olur.
edit: o eksileyen tıpkı 5 yaşındaki çocuğa benzetiyorum:'' bana ne , istemiyorum.'' siz de o yaşdaki çocuklarsınız. karşı argüman nerde, ancak 2 satırlık yazarsınız; o da kakaret dolu olur. suç sizde de değil, 20 yıl boyunca beyninize resmi ideolojiyi upload eden eğitim sisteminde.
bir dil olarak saygıyı hak eden ve kürtlerin anlaşmasına yardımcı olan bir dil.
ama arkadaş benim anlamadığım ana dili türkçe olan bi memleketin sözlüğünde türkçe başlığı 9 sayfada kalmışken bu kürtçe başlığına 17 sayfa entry girilmiş.
kendi dilimizi o kadar iyi özümsedik ve içerisindeki deformasyona yol açan çözümsüzlükleri çözüme erdirdik de mi bu dil hakkında tartışıyoruz.
dildir. Konuşuluyor, şurdan-burdan gelmiş kelimeleri ama anlaşmaya yarıyor işte. Ama üzerine yapılmış çok fazla araştırma yok. Yapılan dikkate değer araştırmalar kürtçe'nin kelime kökeni olarak farsça, arapça ağırlıklı olduğunu söylüyor. Sen gider izadi gibi eziklere bakarsan hintçe bile kürtçe'nin alt dalı dersin.
Arkadaş yasaklanmış veya başka bir şeyler olmuş her neyse, sonuçta bu dil çok çok fakir ve geri bir dil. Sırf böbürlenmek için şöyle derin böyle derin demenin duygusallıktan başka bir anlamı yok.
Hele hele üniversite okuyan adam gelip bana 'arapça kürtçe'nin alt dalı' diyebiliyorsa bu iş ırkçılık hastalığının sıtma gibi titretmesidir, sara nöbetidir.
Kelime hazinesi*, morfoloji,fonoloji ve gramer kuralları bakımından incelendiğinde bilimsel olarak Farsça'dan farklı bir dildir. Hiçbir dilbilim çalışmasında ya da bilimsel yayında Kürt Farsçası (#9163531) adlı bir dil tanımı yoktur. Kart kurt ne kadar bilimselse "Kürt Farsçası" da o kadar bilimseldir. Kaldı ki böyle bir tanım Kürtçe'yi Farsça'ya değil Farsça'yı Kürtçe'ye tabi kılar. ne bu ne de tersi geçerli değildir. Gerçi popodan uydurulmuş "bilimsel" bir kavramın tutarlılığını düşünen kim, hamasi laf olsun "bilimsel" olsun!
sayfalarca yazı var şöyle güzel böyle süper aman türkçeden daha güçlü hatta dünyanın en güçlü diyecekler merak ediyorum bu dilin yapıtları eserleri o tek kelimeyle bi cümlelik anlam veren muhteşemlikleri nerde ama doğru 5000 yıl dile kolay bu kadar eserin kalıcığı zor olsa gerek.
bu dili bilmem lakin bi atasözü biliyorum kürtçe oda şudur: ''vara vara'' görüyomusun ahengi görüyomusun akıcılığı türkçenin yanında muhteşen dil demiş ya bazıları harbiden hak veriyorum.
biri çıkıp ne zaman ki "dil değildir." der; işte o zaman başka birileri de kudurur.
efendiler*; biz, sizin konuştuğunuz şeye "yoktur" demiyoruz. "dil değildir" diyoruz ve bunu da bilimsel olarak temellendiriyoruz:
bugün kendilerini kürt diye adlandıranlar nasıl ki bilimsel olarak bir ırk ya da ulus değilse (uzun uzun yazdım aslında hint-fars kırması olduklarını. bir de buraya yazmayayım); kürtçe de farsça'nın bozulmuşundan başka bir şey değildir.
farsça, hint avrupa dil ailesi'ne mensup olduğundan bozuğu da doğal olarak bu ailedendir. aryancılık oynayan mallar önce iran'ın sözcük kökeninin ari ülkesi olduğunu bilmelidirler. sonra da farslar'ın kendilerine arî dediklerini. bir de sormak gerek: hitler gibi aryancılık oynayan sizsiniz; nasıl oluyor da biz nazi/faşist oluyoruz?
sözlüğün görsel galerisinde ab, nan, mar gibi öz be öz farsça sözcükler var. hatta oradaki sözcüklerin geneli farsça. neymiş, aba av deyince kürtçe oluyormuş. e, biz de bunu söyledik zaten. farsça gramer kurallarıy ile farsça sözcükleri bozarak konuşulana kürtçe denir. arada da arapça, ermenice ve türkçe vardır.
sövmüş mü olduk şimdi? yok mu saydık? farsça'nın bozuk bir kolu.
kulağa çok kaba gelen bir dil. bazı kelimleri insanı güldürmekten öldürür. keçe kurdane adlı bir şarkıyı tesadüfen duydum ve orda ciddi ciddi (bkz: kawasaki), edirneli peşto neco gibi kelimeler geçiyordu. ulan kawasaki ne zaman kürtçe oldu. japon değil mi o gibi soru işaretleri kafamda dolandı.
böyle bir dil yoktur. olsaydı eğer okulumda olan yaklaşık 20 ye yakın kürt tanıdığım birbirleriyle kürtçe iletişime geçebilirlerdi. adamların hepsi kürt kendi dediklerinden bişi anlamıyorlar ama.* yok zaza yok bilmem ne yok kırmançi oturup 3 kişi kendi dilleriyle anlaşamıyorlarsa o dil en azından benim için yoktur.
faşizan bir anlayışla kürtçeye "dil değildir" diyen yurdum kuş beyinli insanları;
-karadeniz yöresinde *insanların iletişim kurdukları, hiç bir kelime içermeyen , sadece ritmik melodik seslerden oluşan, yazı dili olmayan kuş dilini bile öve öve göklere çıkarıp*, bir iletişim dili olarak kabul ederken, yeryüzünde milyonlara varan insan toplulukları*nın resmi ve ana dilleri kabul ettikleri kürtçeye ve lehçelerine lisan değildir demeleri angutluktan başka birşey değildir.
