sınıf farklarını yaratan, devletin ekonomiye müdahalesini savunmayan, toplumsal otoriteye sermayenin ve burjuva sınıfının sahip olması beklenen ekonomik ideoloji.
iktisatta, siyasal kısmına pek değinilmez. sistemin ekonomik olarak işleyişinden bahsedilir.
Kapitalizm, özel mülkiyetin, üretim araçlarının büyük bölümüne sahip olduğu ve işlettiği; yatırım, gelir dağılımı, üretim, mal ve hizmet fiyatlarının arz ve talebin buluştuğu piyasa ekonomisi tarafından belirlendiği sosyal ve ekonomik sistemdir.
serbest piyasa denir. planlı sosyalist ekonominin aksine devlet elinde hiç bir hizmet kuruluşunun kalmaması kamunun özelleştirilmesi ilkesi vardır. fiyatı piyasa belirler. rekabet vardır. millete birbirinin gotunu ziktirir. ben siftah yaptım yandaki dukkandan al yogurdunu diyen yogurtcular bu sistemle birlikte musteriyi yana kaptirmamak icin allahını bile satar. Çünkü yine sosyalist ekonomideki emek-değer teorisinin aksine sermaye-değer geçerlidir. haliyle bu serbestlik enflasyon deflasyon stagflasyon gibi sikindirik şeylere yol açar. sosyalist ekonomilerde ise bunlara rastlanmaz çünkü ekonomi devlet eliyle planlanır öyle millet gotunden fiyat uyduramaz sen bursadan kumaşı 2 liraya alıp kutahyada 7 liraya satiyormussun seni sikerim der ve müteşebbisi gotunum üstüne oturtur ardından da kendi alir ve kutahyada 2 liraya satar. Çünkü devlet halklar içindir. ama kapitalizmde insanlar devlet içindir. elektirige suya doğalgaza para falan ödenir ki kaniksanma sebebiyle normal geliyor. soyut düşünce yeteneği olanlar düşünsün para odemedigin zaman dogalgazini gelir kapatirlar ve sen para vermedin bu yüzden de dogalgazla ısınma yıkanma yemek yapma hakkını elinden alıyoruz der. oysaki devletlerin kurulma amacı milletlerinin refahı ve güvenliği içindir. bu yüzden devlet baba denir. ama hiç bir baba yedirdigi yemek için evladindan para almaz. ne kadar sacma olurdu degil mi. bir anne gotunu temizledigi yillar için senden para talep ediyor mu. ama suyu bi yatirma bakalim gotunu neyle yikayacaksin. kapitalizmde her şey paradır bu yüzden sosyo-kuturel etkisi de çok tesirlidir. en nihai hedefin para olduğu bu toplumlarda bir kürk için gotunu satan da bulursun hırsızlık yapan da 5 lira için adam vuran da. kapitalizm yayma misyonuna ise emperyalizm denir. emperyalizm dünyanın neredeyse bütün parasına sermayesine sahip yüzde 5-6 kadar küçük orandaki burjuvanin paralarını senin tarafından korunmasını sana telkin etmektir. ohhh ama neyseki bu güzide aklı selim ülkemizde kapitalizmin ne olduğunu iyi biliyoruz ve onu savunmuyoruz! ohhhh neyse ki patronum ne kadar çok kazanırsa ben de o kadar çok kazanirim diyen dangalaklar yok! neyse ki asgari ucret denilen şeyin modern koleligin temeli oldugunu dikta ile değil senin kendi istemenle yaptığın koleligin daha verimli olduğunu dusunduklerinden prangali kolecilik sistemi ve feodalitenin yıkıldığını biliyoruz! ohh ki biliyoruz sosyalizmi terör ve dinsizlik rejimi değildir. halkımız çok bilinçli ya sosyalizmin sadece ekonomik bir sistem olduğunun farkında. anarsikler gomunustlerrr! bedava bedava yapıyorlar herşeyi bedava bedava telefon falan da dagitirlar. ama halkımız 70 lira maliyeti olan ayfon5e 2000 lira para verdirdip gotunden dona kadar cekenin kapitalizm oldugunun farkında. ama sende telefondan giriyon diyeni sikerim benim bilgisayirm yok ondan. mesela halkımız asgari ücret ve mesai prim olayının kandirmaca oldugunu biliyor. haftalık 57 saat çalış 1200 lira maaş demek yerine haftalık 45 saat 850 lira mayış ama gunluk 2 saat mesai yaparsan 1200 lira olur mayış diyip insanları kendi istekleri ile daha çok çalışmaya güdülemeye çalıştıklarını biliyoruz. cümleyi kesssss. mesela ham kahveye starbaksta 4 lira veriyoruz ya içine 0, 79 kurus maliyetli şurubu döküp bize 12 liraya itelediklerini de biliyoruz. bunların kapitalizmin fiyat farklilastirma teorisi oldugunun farkinda. starbaksa hiç girmedim ben abi fiyatları bilmiyorum ne var bilmiyorum nasil guzel mi abi hı güzel mi beni se götürün abiyy. evet ben bir ekonomistim. bu yazıyı bi kişi de okumaz. milletin derdi aşk meşk seks falan hep. hep daha güzel olma çabası da kapitalist işte hep bunlar kapitalizm. neden ? kaplumbaga dedem. kapitalzmin amacı bu sana bişiler satarak cebindeki bütün parayi almak ve sana vaadi de şu oluyor; daha güzel giyin daha güzel görün janti ol herkes sana baksın falan. bizde bu yüzden ne yapıyoruz böyle sikindirik hedefler ugruna sermayeyi gecindirmiyoruz. çok şükür ki ne entelektuel bir milletiz. Şimdi siktirin gidin brifing bitmiştir.
Tüm dünyada cereyan eden ve giderek şiddetlenen, kategorisel olarak ekonomik, fakat daha derine indiğinizde aklınıza gelebilecek tüm alan ve müesseseleri zorbalığı altına almış düzen.
Günümüzde kapitalizm en acımasız yüzüyle meydandadır.
Kapitalizmin hakim olduğu ülkelerde gelir dağılımında adaletsizliğin daniskası vardır.
Kapitalizm herkesin birbirine sömürü zorbalığıyla yaklaştığı en ucube sistemdir:
Misal olarak bir fabrikanın sahibi 10 yıl sonra 10 fabrika daha kurabilecek gelir elde edebilirken, o fabrikanın bir işçisinin 10 yıl sonraki ekonomik şartları yerinde sayar. Çünkü kapitalist ekonomik sistemlerde, iş gücünü olabildiğince ucuza kapatmak farz olmuştur. Bu noktada kapitalizmin sahibi ve yöneticisi devlet tarafından yardım alınır. Kanunlar, düzenlemeler ve daha ne varsa, büyük balıkların karnını daha da doyurabilmek için yapılır. insanlar öylesine hipnotize edilmişlerdir ki, güçlerinin farkında olamazlar, karınlarını doyurabilmek için tabiiyet zorunluluğuna bağlıdırlar, itiraz hakları yoktur. Zira ellerine verilen ölmeyecekleri kadar bir paraya o kuruluşta çalışabilmek için, dışarıda binlerce adam vardır, yani yedekleri tahmin edemeyeceğiniz kadar çoktur.
Eğitim de kapitalizmin elindedir. Bunun günümüzde en büyük örneği özel üniversitelerdir. Kapitalist sistemlerde kral tahtında oturan zengin ailelerin çocukları, tercih dönemi yaklaştığı zaman ellerindeki tercih broşürlerinden beğendikleri bir mesleği ''satın alırlar'' ve hak ederek o mesleğe aday olmuş bir öğrencinin hakkı gasp edilmiş olur.
Din müessesesi de kapitalizmin oyuncağı halindedir. Din, günümüzde öyle bir hal almıştır ki, tek bireyden iki bireye ulaştığında, o noktada din'den şüphe edilir. Benim, günümüzdeki gerçekten dindar olduklarına inandığım kişiler din'i yalnız yaşayanlardır. Çünkü günümüzdeki din anlayışı hareket alanını, hele ki Türkiye'den ve islam'dan bahsedecek olursak, birden çok kişinin bağlandığı dernek, vakıf, cemaat gibi, - geçmişte olduğundan çok farklı olarak- para üzerine inşaa edilmiş alanlarda buluyor. Buralarda büyük bir din sömürüsü yapılıp, dinin maneviyatından çok, olabildiğince fazla para toplama fikri nüksediyor. Bütün semavi dinlerin, ortak emirlerinden en büyükleri, Yaratıcı'ya tabiyet ve yoksullara, fakir, fukara sahip çıkmaktır fakat görülüyor ki günümüz din anlayışları ve dahi günümüzün dindar olduğunu iddaa eden kişileri, milyon dolarlık evlerde hayat sürerken, etrafındaki yoksulları görmekten ne kadar da acizler. islamiyet, mütevazı yaşamı öğütlerken, hacı hoca olduğunu, müslüman olduğunu iddaa eden adamların milyon dolarlık evde oturmaları, dinin en büyük emirlerine yüz çevrildiğini açıkça göstermiyor mu?
Popülizm de kapitalizm ile gelişir. Kapitalizmin sömürücülere sunduğu ekonomik fırsat ile topluma dayattığı popülizm, toplumun kültürünün içini oyar. Avm'ler kapitalizmin dayatmalarıdır, kapitalizmin bir nevi mabedleridir.
Kapitalizmin dayattığı, paraya bağlı tek tip anlayış ve popülerlik tanımı, toplumun kültürünü emer; tek tip, fabrika çıkışı kıvamında aileler ve daha da tek'e indirgediğimizde ellerinde taşıdıkları telefonlar gibi android beyinlere sahip ultra ahmak yaratıklar icad eder.
Orhan Veli'nin bir şiirini ironili olarak paylaşarak bitiriyorum:
BEDAVA
Bedava yaşıyoruz, bedava;
Hava bedava, bulut bedava;
Dere tepe bedava;
Yağmur çamur bedava;
Otomobillerin dışı,
Sinemaların kapısı,
Camekanlar bedava;
Peynir ekmek değil ama
Acı su bedava;
Kelle fiyatına hürriyet,
Esirlik bedava;
Bedava yaşıyoruz, bedava.
Orhan VELi
Ekonominin orman kanunuyla yönetilmesine verilen addır. Bu sistemi benimsemiş kişilerin yavsak ve menfaatci olmasına güce tapmasina sasirmamak lazimdir. amerika tüm dünyaya bellettigi ve tüm dünyayı belledigi sistemdir.
türkiyenin yenik düştüğü sistem ne vardı iphone olmasaydı ne vardı lüks araçlar 5xlere bineceğinize toplu taşıma araçlarını kullansaydınız. ne vardı geniş evlerde oturmasaydınız. bunlara rabet göstermeseydiniz. pazarıda soyanıda sömüreni de torpili de olmazdı.
kutu gibi evlerde mutlu ve huzurlu yaşabilirdi insanlar. birilerinin açlıktan susuzluktan soğuktan ölmemesini sağlayarak.
eğer lüks geniş evlerin mutluluk getirdiğine inanmasaydı. birileri açlıktan soğuktan susuzluktan ölmeyip huzursuzluk vermezdi.
efendim kapital ,asıl hali olarak capital, para demektir. kapital-izm. bu '-izm' ekini hatirlarsiniz. budizm, teizm, satanizm, ateizm gibi... yani kelime zaten kendini acikca ortaya koyuyor, kendini iyi gosterme gibi bir niyeti bile yok. kapitalizm bariz olarak paraya tapma durumudur.
