yönetim ve organizasyon açısından ele alırsak aşağıdaki başlıklar altında toplayabiliriz:
1. Hiyerarşik yapılanma ve komuta zinciri
2. Kurallar ve yönetmelikler
3. iş bölümü ve uzmanlaşma
4. Yöneticilerin astları ile olan ilişkilerinin kişisel değil profesyonel olması
5. iş atamalarında önce liyakatın dikkate alınması (hatta başka hiçbirşeyin dikkate alınmaması)
Hiyerarşik Yapılanma
iş yerindeki kişiler arası ilişkilerin alt/üst temeline dayalı olduğu yapılanmadır. Yöneticilerin astlarının davranışları ve yaptıkları bütün işlere doğrudan karışma ve kontrol etme hakkı vardır.
Kurallar ve Yönetmelikler
Bütün yönetim sistemi kurallar üzerinden tanımlanmıştır. Kimin nasıl davranacağı, ne yapacağı detaylıca kurallar üzerinde yazılıdır. Beklenmeyen veya kurallar tarafından kapsanmayan bir durum oluştuğunda kuralların bu yeni durumu kapsayacak şekilde nasıl değiştirileceği de kurallarla belirlenmiştir.
Örneğin bir çalışanın hasta olması ve işe gelemeyecek durumda olması halinde yöneticisini araması gibi bir kural varsa, bu kurala uyması beklenir. Bu kurala uymayanların işten çıkarılmaya kadar giden ceza sistemi içerisinde nasıl cezalandırılacağı da kurallarla belirlenmiştir.
Kısacası mutlak bürokraside sıkı bir kurallar zinciri vardır. Bu kurallar, kurum hafızası oluşturması açsısından ve bilgi yönetimi (knowledge management) açısından işletmeye olumlu yönde etki eder. Yani yaşanan her tecrübe kurallar vasıtası ile kurum hafızasında yer eder.
iş Bölümü ve Uzmanlaşma
Organizasyondaki çalışanların yetenekli ve tecrübeli oldukları alanlara göre dağıtılması ve buna göre iş bölümü yapılması hedeflenir.
Örneğin satış bölümünde çalışanlardan birisinin, şehrin doğu bölgesinde tecrübesi varsa, bu çalışanın bu bölgede istihdam edilmesi gerekir.
Kişisel ilişkilerden Kaçınma
Yöneticilerin çalışanlarla kişisel ilişkilere girmemesi gerekir. Bu yöneticilerin çalışanlarla arkadaş olmayacağı anlamına gelmez. iş ilişkisi ve arkadaşlığın ayrılması anlamına gelir. Örneğin departman olarak gidilen bir eğlencede ilişkinin boyutunun resmi ilişkiden çıkması durumunda yöneticinin izin istiyerek ayrılması daha uygundur.
Bu anlamda, yöneticilerin çalışanlarına eşit davranması, yükseltme ve kıdem artışı gibi konularda ayırım yapmaması, işteki başarı ve yetenekler dışında herhangi başka bir ilişkiyi işe karıştırmaması ve iş arkadaşlığını profesyonel seviyede tutması beklenir.
Resmi olarak Yazılmış Raporlar
Bürokrasinin en önemli unsurlarından birisi de hemen herşeyin raporlanmasıdır. Atılan her adım daha önceden şekli belirlenmiş raporlar ile kayıt altına alınır.
Raporların ne zaman kullanılacağı, nasıl doldurulacağı, kimin göreceği, kimin onaylayacağı gibi bütün detaylar yine bürokratik kural ve yönetmelikler çerçevesinde tanımlıdır.
modern anlamda bürokrasi mefhumu max weber'in bürokrasi teorisiyle başlar. buna göre, weberyen bürokrasi ideal bürokratlığa en yakın örgütlenme biçimidir. (bkz: patrimonyal bürokrasi) denilen yapının tam zıttıdır. bu kapsamda, günümüz bürokrasilerinde hiyerarşi kesintisizdir yani ast-üst ilişkisi vardır. bu sistem bürokrasinin genellikle hantallaşmasına yol açmaktadır. bu yüzden, bürokrasinin gereğinden fazla olması (bkz: kırtasiyecilik) denilen, halk arasında "ordan oraya gönderiyorlar dingiller." şeklinde tarif edilen ucube yapılaşmaya yol açar.
Bürokrasi, kendince bir hiyerarşisi olan üst düzey bir devlet kurumudur. Marksizime göre bürokrasi, halktan kopuk burjuva bir kurumdur. https://galeri.uludagsozluk.com/r/2420665/+
Bürokraside temel olan koltuk yarışı değil, ülke hizmeti olmalı. Bir bürokrat bir koltuğa oturduğu zaman, şehitlerin gazilerin emanetini taşıdığını bilmeli. Sağcı olsun, solcu olsun hak etmediği görev geldiği zaman, bu makama benden daha layık kişiler var, kendi heveslerim uğruna ülkeyi zora sokacak, başarısız olacak adımlar atamam demesini bilmeli ve görevi reddetmeli.
anadolu'nun ücra yerlerinden birinde görevine yeni atanmış bir kaymakam yürüyüşe çıkmış. yürürken birden bataklığa saplanmış. feryat figan yardım için bağırırken oralardan geçen bir köylü sesini duymuş. köylü koşmuş bataklığa varmış.
köylüyü gören kaymakam sevinçli köylüye seslenmiş.
- efendi bir yardım et kurtar beni ben filanca yerin kaymakamı...
köylü:
- beyim olur mu öyle şey ben yardım edemem.
demiş. şaşıran kaymakam:
- ne demek yardım edemem zamanım azalıyor batıyorum.
diye çıkışmış köylüye. köylü:
- beyim, ben köye gider muhtara haber veririm. muhtar jandarmayı arar. jandarma afad'a yazı geçer. afad valilikten izin için yazı yollar. valilikten izin gelirse afad'daki yetkililer buraya bir ekip yollar onlar da seni kurtarır.
diye durumu güzelce anlatmış. şok olan kaymakam:
- iyi de ölürüm o zamana kadar. gel etme bir dal parçası uzat bana...
diye yalvarmış. kendinden emin köylü:
- beyim tamam haklısın ölürsün ama mevzuata uygun ölürsün.
