10 yıllık iktidarı boyunca maaş almayan,
doğuya gerekli dönemde 15 gün boyunca yağmur yağmaması sonucu halkın toprak mahsullerini düşünerek gecelerini uykusuz geçiren,
hanedan halkı yabancı milletlere hizmet edeceğine gelip vatanında hizmet etsin diyerek onlara memleket kapılarını açan ve ev kiralarını cebinden ödeyen,
kurulan komitenin verdiği kararların halk nazarında meşru kılınması için bir kaç idam gerektiği düşüncesiyle idam edilen,
darbe ihtimalini düşünerek pangaltında oturan sevgilisine bol miktarda nakit gönderen ancak sevgilisi evde olmadığı için o dönemde kapıcı olan cevahir ailesinin reisine bırakılan parayla bilinçsizce de olsa cevahirleri zengin eden
eski başbakanımız.
ayrıca Adnan Menderes denince aklıma hep şu iki soru gelir:
1- başka hangi ülkede bir başbakan önce idam edilip yıllar sonra da olsa anıt mezara konur, bu nasıl bir tezattır?
2- herkes çok iyiydi de bir bu adam mı kötüydü?
edit: şu da unutulmasın ki Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve niceleri hala akıllarda, dualarda, dillerde, gönüllerdeyken kimse 27 Mayıscıları hatırlamıyor.
menderesin ailesi ve ölmüş olsada şahs-ı manevisine yıllarca saygısızlık yapılmış, mezarı dahi taşınmamış dandik ve doğru dürüst yaklaşılmayacak bir yere defnedilmiş adeta adı dahi silinmek istenmişti, ancak o ve fedakar arkadaşarına duyulan vefa ölmedi yüreklerden silinmedi.
en azından ailesinede olsa küçük bir ferahlama oldu.
bu ülkenin despotları (o zamanki ergenekon) halkın seçtiği başbakanı astılar. bu o zamanki seçmene yapılmış en büyük saygısızlıktır.
türkiye cumhuriyetinin ilk halk iradesiyle seçilmiş başbakanı. abd'ye posta koyup sovyet rusyayla yakınlaşmaya başladıktan kısa süre sonra idam edilen, ne kadar ileri görüşlü olduğu bir çok değerimiz gibi öldüğünde anlaşılan demokrasi şehidimiz. türkiye baraj kelimesinin ne anlama geldiğini ilk adnan menderes'den öğrenmiştir.
babamın idama giderken eslik ettiği basbakan. cocukluğum onun hapisanedeki anılarını dinlemekle geçti. demokrasi sehidi türkiyede halk tarafından secilen ilk başbakan
türkiye cumhuriyeti başbakanlarındandır. atatürk'ün tanışıp yetenekli bir genç olarak gördüğü menderes, chp üyesi idi. ancak zaman içinde oluşan fikir ayrılıkları nedeniyle celal bayar ve diğer kadrolarıyla chp'den ayrılıp demokrat parti'yi kurdu. 1946'daki şaibeli olduğu kabul gören seçimi kazanamamasına rağmen dp 1950'de yüksek oy alarak iktidara geldi. adnan menderes başbakan oldu. 1960'a kadar yeni seçim galibiyetleriyle bu konumunu muhafaza etti. tek parti dönemini takiben getirdiği nispeten daha özgür ortam ile sempati toplayan parti, sonraki dönemlerinde oy çokluğunu otoriterce yaklaşımlara temel yaptığı için eleştirildi. 1960 yılında yapılan askeri darbe ile dp iktidardan düşürüldü. bunu takiben yapılan yargılamalarda düşürülen üst düzey isimlere ağır cezalar verildi. bunlar arasında idam cezaları da vardı ve üçü infaz edilmiş olup, bunlardan biri adnan menderes'inkiydi. seçilmiş bir başbakanın asılmış olması günümüzde genelde türkiye için bir kara leke olarak yorumlanmaktadır.
-Gazi Mustafa Kemal'in kendisi için "cây-ı dikkat bir genç!"* dediği çok yetenekli bir insan.
-Harika bir hatip; öyle ki "Hiç susmasını istemezdik." diyor o dönemleri yaşamış ihtiyârlar.
-Mükemmel bir insan; belediye işçileriyle birlikte kahvaltı ettiği resimleri var. Gazeteler üzerinde peynir, zeytin, taze ekmek ve çay...
-Haksızlıklara maruz kalmış, yargısız infaz edilmiş, asılmış bir başbakan. Öyle haksızlıklar, öyle karalamalar, öyle iftiralara maruz kalmıştır ki; idamdan evvel yazdığı mektuplarda, meclis koridorlarında hızlı hızlı yürüyüp kendini boş bir odaya attıktan sonra sarsıla sarsıla ağladığını yazar.
-Kocatepe camiinin temellerini attıran adam. Öyle ki zamanın "vatan" gazetesi başyazarı ahmet emin yalman'ın "bütün başkentler büyük mabetler etrafında kurulmuştur; bundan kendini kurtaran tek başkent ankara'dır." sözünü fiilen tekzip etmek için bu büyük camiin temelini atmaktan mutluluk duyduğunu da belirtir.
-Bir kısım malların zannettiğinin tersine ülke refahını yükselmiştir. Diplomaside uluslararası aktörlerin önemini kavrayamayan, her gelişmeye kapalı kemalistlerin aksine, o, Atatürk'ün sözlerini dinlemiş ve ülkemizi "muasır medeniyetler seviyesine" ulaştırmaya çalışmıştır.
-Asla kemalist değildir, bilâkis Atatürkçüdür. ** Paradan ve resmi dairelerden Mustafa Kemal'in resmini kaldırtan ismet inönü'nün bu saygısızlığını, "Atatürk'ü Koruma Kanunu" çıkararak ortadan kaldırdığı, paraya ve resmi dairelere tekrar Gazi'nin resimlerini koydurduğu halde, Atatürk'ü sevdiğini iddia eden, Atatürkçüyüm diyen ama aslen kemalist olan insanların kendisinden nefret ettiği gerçek bir Atatürk-severdir. Atatürk sevgisini kullanan, ardına gizlenen değil, Gazi Mustafa Kemal'in gösterdiği yolu çok iyi anlamış, düşüncelerini hakkıyla analiz etmiş, Atatürk sevgisinin yobazlaşmasına, hoyratlaşmasına prim vermemiş bir devlet adamıdır.
-Milletimize ve onun değerlerine çok saygı duymuş, asla onu küçümsememiş, aşk derecesinde halkını sevmiş bir başbakandır.
--"Tanrı uludur, Tanrı uludur" ulumasına zorla değiştirilmiş mukaddes ezanımızın asıl haliyle, güzel ve evrensel şekliyle okunmasını sağlayarak bir kez daha milletimizin takdirini kazanmış bir vatanseverdir.***
+++
*Dikkat edilmesi, önem verilmesi gereken, yetenekli bir genç!
**Kemalistle Atatürkçünün aynı olduğunu sanan aptallar var: Kemalist Atatürk sevgisinin lafazanıdır, taciridir, onu siyasi emellerine ve sair menfaatlerine alet eder. Bu sevgiyi kullanır. Kemalist, şeyhinin ne kasdettiğini anlamamış bir mürit gibidir; asla Gazi'yi anlamamıştır.
***Bu sözlükte adam şeklinde dolaşıp da, Adnan Menderes'in ezanı türkçe aslından (!) arapçaya çevirdiğini sanan geri zekâlılar, iflah olmaz zır cahiller var.
Adnan Menderes'in hayatını yansıtan ''Ali Adnan'' belgeselinin ilk bölümü, 30 Mart'ta TRT-1'de yayımlanacakmış. Belgeselde "yıllardır saklı tutulan ve hiçbir yerde yayımlanmayan Menderes'e ait görüntü ve konuşmalara da yer verildiği" önemle belirtiliyor. şimdiden merakla ve heyecanla beklemekteyim : http://www.trt.net.tr/TV/...?kimlikid=4127&tur=TV
bugün iktidarda filizlenen zehirli otların tohumlarından biri, veya gübresi. liberalizmden tutun da din sömürücülüğüne kadar elimizde ne varsa kuşkusuz ki bu hareketlere en büyük ivmeyi vermiş kişi. ülkenin başına, filizlenen tohumlarından sonra gelmiş en büyük felaket.
bazı şahısların "amerikancı, vatan haini" gibi yakıştırmalar yapmasına rağmen istikal madalayası sahibi, vatanperver bir kişidir.
Kendisine bok atan pek çok mahlukat bilmese de vatandaşla şu ana kadar samimi bir biçimde içli dışlı olomuş tek başbakandır. Amerika'ya bir dönem çok yakın olmuş, fakat ikinci döneminde amerika'nın Türkiye'yi sanayileşmesini istemediğini anlamış ve amerika ile ilişkileri askıya alarak sovyetler ile yakınlık kurmuştur. Menderes'in amerika ile ilişkilerini sağlayan 33.derece mason olan Ahmet salih korur'un 27 mayıs'tan hemen önce emekli olması ve yassıada mahkemelerinde bulunmaması daha dikkat çekici bir durumdur. Ayrıca menderes'in kuyusunun amerika tarafından kazıldığı cemal gürsel'in 27 mayıs'tan sonra amerikan elçisi ile yaptığı konuşmalardan bellidir.
27 mayıs'tan önce solculuk, sağcılık kavramları ülkede hiçbir kesim tarafından kutuplaşma yönünde destek bulmazken ne hikmetse 27 mayıs ile beraber sosyalistlerimizde, faşistlerimizde tavan yaptı. Türk gençleri bu topraklara ait olmayan iki ideoloji için birbirlerini öldürdü. Böylece 20 yıl boyunca oluşan kutuplaşma ve kargaşa ile Türkiye adeta yaşanmaz hale geldi. Akabinde oluşan iki askeri darbe de tuz biber ekti. Adamlar 12 Eylül'ün tohumlarını 20 yıl evvel atmış olmalarına rağmen hala bir takım kişilerin ayakta uyuması enteresandır.
ezanı arapça okutmaya başlatmak gibi bu ülkenin gördüğü göreceği en büyük kötülüklerden birini güzel ülkeme yapmış, bu yüzden de geri kalan icraatleri derime bile olmayan, yatacak yeri olmayan zat.
muhafazekar olduğu idda edilse bile dönemin en büyük, solcularını vatanından gittikleri için türkiye çağrmış ve sizler bu vatanın evlatlarısınız demiştir. bu ne kadar düşünür olduğunun göstergesidir bence.
tutarsız dışa tam bağımlı ve ülkenin temellerine imza atan politikaların baş kahramanıdır. asılması türkiye cumhuriyeti için gerçekten ayıptır. ama kendisi ve partisi iktidardayken köy mekteplerini kapatmak, türkçe ezanı kaldırmak, uçak fabrikasını kapatmak gibi ülkenin kaderini belirleyen majör hatalar yapmıştır. abd'ye olan yakınlığını siyasetinin her noktasında belli etmiştir. sağ ve sol ayrımının kesin çizgilerle belirlendiği o günlerde yaptığı kıvrak hareketlerle rengini belli etmemiştir. belki de halkın sevmesinin nedeni de budur.
nasıl bir insan olduğu değil, nasıl öldüğü önemlidir, nasıl bir insan olursa olsun bu şekilde ölmemeliydi.herkesin hemfikir olduğu gerçek bu. en azından bir talat aydemir kadar şerefsiz değildi ve günümüzde bi talat aydemir ismi geçince lanetleniyor. adnan menderes dualarla anılıyor.
vatan caddesi'ni, ilk dış borçlanmaya sebep olarak yaptırmış kişi. artık her ne kadar sakinleri hala eski adını kullansa da , adnan menderes bulvarıdır, bu türkiye'nin en geniş caddesinin adı.
şimdiki hükümet ile arasında pek fark bulunmayan devlet adamıydı. amerikanın maşası, dinci, ve beyni pek çalışmazdı. bu yüzden amerika tarafından kullanılırdı. talimat alırdı.
idam sebebi amerika'nın yanında olması değil amerika'nın karşısına geçmesi olan başbakan. bazı arkadaşlarımızın copy-paste yöntemi ile propaganda yapmak ve kötülemek amacıyla tarih vererek, hükümetin yapmış olduğu sadece hatalı kararları yazmak ile menderes hükümetinin yapısı değerlendirilemez.
hükğmetinin son 3 yılına dikkatlice göz attığımız zaman bile neden idam edildiği rahatlıkla anlaşılabilecek başbakandır.
1958 yılında dönemin orta doğudaki sömürge gücü ingiltere'nin yanında, ırak ve pakistan ile bağdat paktı'nı imzalayarak türkiye'nin ırak petrolü üzerinde hakları bulunduğuna dair müzakerelere girmiş, olası bir sovyet veya amerikan işgaline karşı bu ülkelerle anlaşmıştır.
hemen arkasından 1959 yılında yunanistan başbakanı Konstantin Karamanlis ile kıbrıs'ta kurulacak ortak devlet için anlaşmaya varmıştı. Cenevre'de müzakerelerin son görüşmeleri yapılacak iken uçağı şüpheli bir şekilde düştü fakat kendisi sağ kurtuldu.
1960'lı yıllarda Sovyetler birliği ile güneydoğu ve akdenizde petrol aranabilmesi için görüşmeler yaparken, amerika tarafından açıkça üstü kapalı tehdit edilmiş bir kaç ay sonra gelen darbe ile idama giden süreci başlamıştır.
"halk isterse hilafet bile gelebilir" sözüyle demokratik sisteme sınırsız güven duyduğunu gösteren ancak hükümetine karşı yapılan tenkitlerin önünü kesmek için yoğun çabalar harcayan ve hatta zor kullanmaktan çekinmeyerek demokrasiyi farklı yorumlamaya başlamış eski başbakan..
ülkenin bu günlere gelmesinin baş müsebbiplerindendir. o yüzden sevmem. fakat bugünkü tayyipleri, gülleri başımıza musallat eden bu kimsenin oğluna verdiği ayar, girişim dehası çocuklara sahip kimselerin gözüne sokulmalıdır...
menderes'in oğlu yüksel, okulu bitirir ve babasına bir arkadaşı ile ticarete başlayacağını bildirir. menderes'in buna karşılığı şu olur:
- "hayır, ticaret yapman uygun olmaz, çünkü sen başbakan'ın oğlusun ve istemesen de benim ismimi alıp satacaksın..."
27 mayısın yıldönümünde genellikle kötü yönleriyle hatırlanacak eski basbakan.iyi baslayıp kötü bitirmiştir serüvenini.Halka odunu bile seçtirebilecgini söylemesi.Seçimlerde dp'ye oy vermeyen illeri ilçe yapıp,py veren ilçeleri il yapması, askere kafa tutması ve bunun gibi birçok şey sonunu hazırlamıştır.Her ne kadar idam hiçbir zaman kabul edilemese de menderesin kötü devlet adamlığı su götürmez bir gerçek.
idam yanlısı değiliz ama 27 mayıs'ın yıldönümünde bir kez daha hatırlamak, unutmamak lazım bu toprak ağasını. halkçı olduğunu söyleyen hem de...
Adnan Bey
Türküler söylendikçe Türk diliyle
Seni seviyorum gülüm, dendikçe Türk diliyle
Türk diliyle gülünüp
Türk diliyle ağıtlar yakıldıkça, Adnan Bey,
ben anılacağım,
anılacak Türk diliyle size sövüşüm.
Tarlalarımıza girmiş değil sizin gibisi yaban domuzunun.
Şehrimiz görmüş değil yangının sizden kanlısını.
Bir adınız var, Adnan Bey, adımıza benzeyen.
Dilimiz kuruyor dilimizi konuştuğunuz için.
Bitten, açlıktan, sıtmadan betersiniz.
Yüz Türkiye olsa
elinizden de gelse
yüzünü de zincire vurur
yüz kere satarsınız.
Milletimin en talihsiz gecesi
ana rahmine düştüğünüz gecedir.
