Yönetici sınıfların farklı ülkelerdeki tezahürlerinde gözlemleyebileceğiniz arketipsel teşvikler vardır. Tarihte bürokrasinin hüküm sürdüğü diğer toplumlara bakarak, sonunda başlarına neler geldiğini görebilirsiniz.
Genel olarak, bir imparatorluk belirli bir büyüklüğün ötesine geçtiğinde, kapsamını yönetebilmek için bürokrasiye ihtiyaç duyar. Bunun ötesindeki soru, bürokrasinin ne kadar güç kazandığı ve diğer yönetici sınıfların yerini alıp alamayacağıdır; bu nadiren gerçekleşen bir durumdur. Çoğu vakada, ordu bürokratları sindirecek silahlara sahip olması sayesinde iktidarı elinde tutmayı başarır. 19. yüzyıl Fransası, Osmanlı imparatorluğu, Roma imparatorluğu, Çarlık Rusyası ve Arap Halifeliği gibi örnekler bunun göstergesidir. Bunun gerçekleşmediği tek durum, dış askerî tehditlerin ordunun bürokrasiyi sindirmesini engellediği hallerdir.
Bürokrasi kanserinin topluma nasıl yayıldığını anlamak için, Batı tarihinde bürokrasinin gerçek anlamda güç kazandığı ilk dönem olan Fransız ihtilali'ne bakmak uygun olacaktır. Daha yakından incelerseniz, Fransız ihtilali'nin Fransa'yı kontrol altına almak için farklı yönetici sınıflar arasında yürütülen bir dizi savaş olduğunu fark edersiniz. ihtilal öncesi Fransa, paradoksal olarak, özgür bir toplumu korumak için var olan mutlakiyetçi bir monarşiydi; Fransız halkının özgürlüklerini korumak amacıyla Fransa kralına mutlak güç verilmişti. Fransa'da kilise, aristokrasi (soylular), monarşi, tüccarlar ve bürokrasi de dahil olmak üzere, güç için rekabet eden farklı sosyal elitler vardı.
Bürokrasi, zamanla kralın iradesini ifade etmek için büyüyerek güçlendi ve bu da, krala paralel olarak tüm Fransız krallığını yönetmekle görevli bürokratik bir komitenin kurulmasından iki yıl sonra Fransız ihtilali'nin gerçekleşmesine yol açtı. Aslında Fransız ihtilali, kralın kendi gücünü yürütmek için kullandığı bürokrasinin, krala ve soylulara ihtiyaç duymadığını fark ederek onları ortadan kaldırdığı andır. Bu noktadan sonra Fransız bürokrasisi büyük bir hata yapıp bir adım daha ileri giderek kiliseyi ve tüccar sınıfını da ortadan kaldırmaya, ayrıca orduyu da kendi destekçileriyle doldurarak ele geçirmeye çalıştı. Benzer nedenler ve amaçlarla gerçekleşen Amerikan Devrimi'nin (1765) başarılı olup Fransız Devrimi'nin (1789) bir trajediyle sonuçlanmasının asıl nedeni budur.
Fransız bürokrasisi aslında kendisine liderlik edecek otoriter bir krala organik olarak hâlâ bağlıyken; Amerika'daki devrimci güçlerin böyle bir bağımlılığı bulunmuyordu. ihtilalci bürokrasi, Fransız monarşisinin yokluğunda tasfiye hareketlerine girişmek zorunda kaldı. Sonrasında yaşanan ise, Napolyon ile birlikte ordunun, Fransız toplumunun yeni kralı hâline gelmesiydi ve bu durum, bürokrasinin 1. Dünya Savaşı'nın dehşetinden sonra Fransa üzerinde tam hâkimiyet kurmasına kadar, yani 19. yüzyıl boyunca devam etti.
Burada birkaç noktaya dikkat çekmem gerekiyor. Birincisi, bürokrasi, Çin'de olduğu gibi, kendisine karşı açıkça inşa edilmiş dinî ve organik sosyokültürel yapılar¹ olmadığı sürece, doğası gereği her zaman önce otoriterliği, sonra da totalitarizmi doğuracaktır. insanlar gerçek anlamda yalnızca hiyerarşi veya organik olarak beliren fe-nomenler² yoluyla örgütlenebilirler. işte bu yüzden tarih boyunca ya köleliği ya da serbest piyasayı³ görürsünüz. Özgürlük bir eşik çizgisiyle tanımlanır; ya özgürsünüzdür ya da köle; %60 özgür, %40 köle olamazsınız. Sosyalist ve komünist bürokrasiler, kendilerinden önceki serbest piyasa ekonomilerini tasfiye etmeye kalkıştıklarında tam da bu yüzden köleliğe dönmek zorunda kaldılar, çünkü tek gerçek alternatifleri kölelikti.
(1) gelenekler, toplum tarafından organik olarak benimsenmiş dini gelenekler, aile, et cetera
(2) emergent phe-nomena
(3) kapitalizmi, özgür zanaatkârları ya da çiftçileri veya ücretli işçiliği
---
Bürokrasi, organik olarak beliren fe-nomenlere karşı olduğu için; ya da bir başka ifadeyle yapay olduğu için dünyayı manipüle edebileceği kontrollü bir maddeye dönüştürmek zorundadır. Bu da totaliter bir rejimi zorunlu kılar. Tarih boyunca ingiltere, Venedik, Amerika, Hollanda, Atina veya Roma gibi en özgür ve güçlü dönemlerindeki büyük, demokratik ve özgür toplumlara baktığınızda bürokrasinin neredeyse hiç bulunmadığını fark edersiniz. Bu toplumların yönetiminde, serbest piyasa, güçlü bir dinî yapı ve sosyal sorumluluk duygusuna sahip soylular birlikte rol oynuyordu.
Bürokrasinin var olma sebebi, yukarıda sıraladığım organik sosyal kurumların, örneğin ailelerin ya da dinin yokluğunda işlerin yürütülmesini sağlamaktır. Bu nedenle devletin ekonomiye müdahalesinin doğal sonucu köleliktir. Bunu gerçek dünyada da gördük; 1920'de Amerikalıların %90'ı ya kendi işini yapıyorken ya da küçük işletmelerde çalışıyorken, 1990'a gelindiğinde %90'ı birer maaşlı çalışana dönüşmüştü. Dolayısıyla, Fransa sanayileşene ve özel sektör ve serbest piyasa yeterince güçlenene kadar hiçbir zaman gerçek bir demokrasi olamadı; çünkü bürokrasi o kadar güçlüydü ki buna izin vermiyordu. Demokrasi, genellikle uygun şartlar oluştuğunda birlikte ortaya çıkan tüccar sınıfı ile soylu savaşçı sınıfının gücünden doğar.
ikincisi, bürokrasi, kendi doğasındaki teşvik mekanizması göz önüne alındığında, doğal olarak totalitarizmi dayatacaktır. Bürokratik sistemler ve kurumsal yapılar üzerine düşünmeksizin, hatta çoğu zaman ne yaptıklarının farkında bile olmadan kendi güdülerinin peşinden giderler; bu da bürokrasinin sürekli büyümesine yol açan bir gidişattır. Fransız ihtilali'nde de çok açık bir şekilde gördüğünüz gibi, bürokrasi kendisinin "tanrı" olduğu bir din yaratmış ve bürokrasinin sonsuz büyümesini ahlaki açıdan seçilmesi gereken, mecburi ve en doğru yol ilan etmiştir.
Üçüncüsü, Fransız ihtilali'nin ortaya koyduğu bir diğer gerçek, her türlü bürokrasiden hesap sormanın neredeyse imkânsız olmasıdır. Örneğin, sosyalizm, komünizm, feminizm, wokeizm gibi tüm egaliteryen bürokratik sistemler, işleyiş biçimlerinin doğası gereği, önü alınmazsa sonunda hiç kimsenin herhangi bir eylemden ve sonuçtan asla sorumlu tutulamayacağı yapılara dönüşür. Bu, göründüğünden daha önemli bir detaydır, çünkü hiç kimseyi sorumlu tutamadığınızda, doğal olarak hiçbir işin başarılmayacağı ve hiçbir standardın olamayacağı bir sistem yaratmış olursunuz.
Diyelim ki bir şirketi veya bir okulu yönetiyorsunuz. Düşük veya kötü performans gösteren çalışanları, sosyalist, komünist bürokraside devlet memuru oldukları için; feminist, wokeist, totaliter demokratik bürokraside ise kadın, azınlık veya transformers oldukları için işten çıkaramıyorsanız, sonunda hiçbir görevi başaramaz hâle gelirsiniz.
Modern dünyada bürokrasi, insan doğasının en kötü, en hayvani yönlerini dizginlemek amacıyla kurulur; ancak sonunda bu bürokrasiler, en büyük vahşetlere zemin hazırlayan duygusuz birer makineye dönüşür. Bunun sebebi, bürokrasinin hiçbir eyleminden sorumlu tutulamaması ve kendini değerlendirebileceği hiçbir standarda sahip olmamasıdır. işte bu yüzden Holokost ve Büyük ileri Atılım gibi tarihteki en büyük vahşetlerin tümü bürokrasiler tarafından gerçekleştirilmiştir.
Bürokrasiler, ilk başta adil ve hakkaniyetli bir şekilde kullanmak için bir araç olarak güce sahip olmak ister; ancak gücün erişim alanını genişletmekte ve süresini uzatmakta çok iyi oldukları için, tıpkı hepsine hükmedecek tek yüzük gibi, güce bağımlı hâle gelerek toplumsal yapıların içine çöreklenir ve bir norm hâline gelir.
Bürokrasinin en kötü özelliği tamamen insanlıktan uzak olmasıdır; öyle ki soylu savaşçılar, rahipler, tüccarlar, hatta ordu gibi tüm diğer yönetici sınıflar arasında insani özelliklerden ve canlılıktan en yoksun olanıdır. Buradaki mantık, bürokrasinin kamu yararını, çoğunluğun iyiliğini ya da eşitliği¹ sağlamak gibi daha yüce bir amacı gerçekleştirme kisvesi altında en büyük kötülükleri idame ettirebilmesidir. Daha yüce bir amaç ya da kamu yararı, çoğunluk için en çok fayda sağlayan seçeneğin ya da kararın en iyisi olduğu düşüncesidir. Bu mantığın sorunu ise tüm egaliteryen ideolojiler gibi bağlamı göz ardı etmesidir. Dolayısıyla başka inanç yapıları bulunmadığında, kamu yararı ya da daha yüce bir amaç en korkunç kötülükleri meşrulaştırmak için kullanılabilir; çünkü gerçekte kötülük, filmlerdeki gibi dramatik değil, son derece sıradan ve sıkıcıdır.
