destan

    4.
  1. Durun kalabalıklar, bu cadde çıkmaz sokak!
    Haykırsam, kollarımı makas gibi açarak:

    Durun, durun, bir dünya iniyor tepemizden,
    Çatırtılar geliyor karanlık kubbemizden,

    Çekiyor tebeşirle yekun hattını afet;
    Alevler içinde ev, üst katında ziyafet!

    Durum diye bir laf var, buyurun size durum;
    Bu toprak çirkef oldu, bu gökyüzü bodrum!

    Bir şey koptu benden, şey, Herşeyi tutan bir şey.
    Benim adım bay Necip, babamın ki Fazıl bey,

    Utanırdı burnunu göstermekten sütninem,
    Kızımın gösterdiği, kefen bezine mahrem.

    Ey tepetaklak ehram, başı üstünde bina;
    Evde cinayet, tramvay arabasında zina!

    Bir kitap sarayının bin dolusu iskambil;
    Barajlar yıkan şarap, sebil üstüne sebil!

    Ve ferman, kumardaki dört kralın buyruğu:
    Başkentler haritası, yerde sarhoş kusmuğu!

    Geçenler geçti seni, uçtu pabucun dama,
    Çatla Sodom-Gomore, patla Bizans ve Roma!

    Öttür yem borusunu öttür, öttür, borazan!
    Bitpazarında sattık, kalkamaz artık kazan!

    Allah'ın on pulunu bekleye dursun on kul;
    Bir kişiye tam dokuz, dokuz kişiye bir pul.

    Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa;
    Yaşasın, kefenimin kefili karaborsa!

    Kubur faresi hayat, meselesiz, gerçeksiz;
    Heykel destek üstünde, benim ruhum desteksiz.

    Siyaset kavas, ilim köle, sanat ihtilac;
    Serbest, verem ve sıtma; mahpus, gümrükte ilaç.

    Bülbüllere emir var: Lisan öğren vakvaktan;
    Bahset tarih, balığın tırmandığı kavaktan!

    Bak, arslan hakikate, ispinoz kafesinde;
    Tartılan vatana bak, dalkavuk kefesinde!

    Mezarda kan terliyor babamın iskeleti;
    Ne yaptık, ne yaptılar mukaddes emaneti?

    Ah! küçük hokkabazlık, sefil aynalı dolap;
    Bir şapka, bir eldiven, bir maymun ve inkılap!

    (bkz: necip fazıl kısakürek)
    11 ...
  2. 27.
  3. Durun kalabalıklar, bu cadde çıkmaz sokak!

    Haykırsam, kollarımı makas gibi açarak:
    Durun, durun, bir dünya iniyor tepemizden,
    Çatırdılar geliyor karanlık kubbemizden,
    Çekiyor tebeşirle yekûn hattını âfet;
    Alevler içinde ev, üst katında ziyafet!
    Durum diye bir lâf var, buyrunuz size durum;
    Bu toprak çirkef oldu, bu gökyüzü bodurum!
    Bir şey koptu benden, şey, her şeyi tutan bir şey,
    Benim adım Bay Necip, babamınki Fazıl Bey;
    Utanırdı burnunu göstermekten sütninem,
    Kızımın gösterdiği, kefen bezine mahrem.
    Ey tepetaklak ehram, başı üstünde bina;
    Evde cinayet, tramvay arabasında zina!
    Bir kitap sarayının bin dolusu iskambil;
    Barajlar yıkan şarap, sebil üstüne sebil!
    Ve ferman, kumardaki dört kıralın buyruğu;
    Başkentler haritası, yerde sarhoş kusmuğu!
    Geçenler geçti seni, uçtu pabucun dama,
    Çatla Sodom-Gomore, patla Bizans ve Roma!
    Öttür yem borusunu öttür, öttür, borazan!
    Bitpazarında sattık, kalkamaz artık kazan!
    Allahın on pulunu bekleye dursun on kul;
    Bir kişiye tam dokuz, dokuz kişiye bir pul.
    Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa;
    Yaşasın, kefenimin kefili karaborsa!
    Kubur faresi hayat, meselesiz, gerçeksiz;
    Heykel destek üstünde, benim ruhum desteksiz.
    Siyaset kavas, ilim köle, sanat ihtilâç;
    Serbest, verem ve sıtma; mahpus, gümrükte ilâç.
    Bülbüllere emir var: Lisan öğren vakvaktan;
    Bahset tarih, balığın tırmandığı kavaktan!
    Bak, arslan hakikate, ispinoz kafesinde;
    Tartılan vatana bak, dalkavuk kefesinde!
    Mezarda kan terliyor babamın iskeleti;
    Ne yaptık, ne yaptılar mukaddes emaneti?
    Ah, küçük hokkabazlık, sefil aynalı dolap;
    Bir şapka, bir eldiven, bir maymun ve inkılap.

    (1947)

    Necip Fazıl Kısakürek.
    3 ...
  4. 30.
  5. zembereğini kuran
    onlarmış bu dünyanın...
    onlar ki kurt doğuran
    obaların kanındanmış.

    ve zaferler getiren atların
    nalları altındanmış.
    2 ...
  6. 5.
  7. bir dönem gür akad'ın katılmasına şaşırdığım müzik oluşumu.
    2 ...
  8. 19.
  9. üstad necip fazıl'ın;

    "allah'ın on pulunu bekleye dursun on kul;
    bir kişiye tam dokuz, dokuz kişiye bir pul...

    bu taksimi kurt yapmaz, kuzulara şah olsa;
    yaşasın kefenimin kefili, karaborsa..."

    şeklinde durumu özetlediği eseridir.
    2 ...
  10. 21.
  11. toplumu derinden etkileyen savaş, doğal afetler, göç, istila, kıtlık gibi olayların bir ozan tarafından dile getirilmesiyle oluşur. Nesilden nesle, çağdan çağa sözlü gelenekte aktarılarak oluşan anonim metinlerdir. Manzumdurlar. ortaya çıkabilmesi için mutlaka ulus vicdanına derin izler bırakan bir tarih ya da toplum olayının olması gerekir. kahramanları olağanüstü özelliklere sahiptir. bununla birlikte anlatılan olaylar da sözlü gelenekte aktarılarak günümüze ulaştığı için zamanla olağanüstülük kazanmıştır. türk destanlarında ışık, ağaç, kırk *, bozkurt, ak sakallı dede, ok yay, at motifleri yer alır. Bu motifler islamiyet öncesi türk toplumundaki sosyal hayatın inançlarını, o dönemin zihniyetini yansıtır. Her destan ait olduğu toplumun sosyal, siyasi, askeri, dini, kültürel özelliklerini bünyesinde barındırır.

    ikiye ayrılır:
    a) Doğal destan
    b) yapay destan

    A) Doğal destanlar:
    1) Türk destanları
    (islamiyet öncesi)
    - Yaradılış
    - Saka Türkleri'nin Alp Er Tunga ve Şu destanları
    - Hunların Oğuz Kağan destanı
    - Göktürklerin bozkurt ve ergenekon destanları
    - Uygurların türeyiş ve göç destanları

    (islamiyet sonrası)
    - Kırgızlar'ın manas destanı
    - karahanlılar'ın satuk buğra han ve seyit battal gazi destanları
    - danişmendler'in danişmend gazi ve köroğlu destanları

    2)Dünya destanları
    - iranlılar'ın şeyhnave destanı
    - Hintliler'in mahabarata destanı
    - Japonlar'ın şinto destanı
    - Ruslar'ın igor destanı
    - Almanlar'ın nibelüngen destanı
    - yunanlar'ın ilyada ve odessa destanları
    - ispanyollar'ın la cid destanı
    - sümerler'in gılgamış destanı
    - fransızlar'ın choson dö roland destanı

    b) Yapay destanlar: Toplumu etkileyen bir olayın destan kurallarına uygun olarak bir ozan tarafından yazılmasıyla oluşur. yakın devirlere ait destanlardır.

    Türk edebiyatından yapay destanlar:
    - Aşık Ömer'in semtler
    - ceyhun atıf kansu'nun sakarya meydan savaşı
    - kayıkçı kul mustafa'nın genç osman

    dünya edebiyatından yapay destanlar:
    - tasso'nun kurtarılmış kudüs
    - nilton'un kaybolmuş cennet
    - aristo'nun çılgın orlando
    - dante'nin ilahi komedya
    - voltaire'in henroide
    * *
    2 ...
  12. 36.
  13. Atv de oynayan son zamanlarda ilgi çeken ve islamiyet öncesi Türk hayatını konu edinen dizi...
    1 ...
  14. 14.
  15. çocukluğumda hep galatasaray'ın yazdığı,
    (bkz: monaco)
    (bkz: neuchatel xamax)
    (bkz: manchester united)
    gençliğimde yazıp bitirdiği,
    (bkz: 17 mayıs 2000)
    gelecekte de daha büyüklerini yazacağı edebi eser.
    2 ...
  16. 6.
  17. Farsca "Daistan" sozcugunden turemistir.Edebiyatta destan epik siire girer.Eski yunancada "epos",bati edebiyatinda "epope" adı verilir.
    1 ...
  18. 3.
  19. bir ulusun talihini belirlemiş veya belirleyecek olan, o ulusu yakînen ilgilendiren göç, savaş gibi tarihî ve toplumsal olayları anlatan manzumelere denir.

    genel özellikleri şunlardır:

    *toplumda derin izler bırakan olayları anlatır.
    *destan kişileri seçkindir, sayıları da çoktur.
    *olay ve kişiler olaganüstü özellikler sergilerler.
    *ulusal dil ve nazım biçimleriyle söylenirler.
    1 ...
© 2025 uludağ sözlük