--spoiler--
Osmanlıca bilmiyor Orhan Gencebayı bile tanımıyoruz.
Bize sunulan bir Orhan Gencebay figürü var. Nasıl olmuş da bu kadar yaygınlık kazanmış, beğenilmiş bir insanın birazcık arkasını görememişiz? Astronomiyle, jeofizikle, tarihle, çevre sorunlarıyla yakından ilgilenen, kalkıp kazı yerlerine giden bir adam var karşımızda ve toplum bununla ilgili bilgilendirilmemiş! Orhan Gencebayı indirgiyorlar, ona duyulabilecek saygının payını düşürüyorlar ve onu kısıtlı bir tarifle sunuyorlar. Onun bir rol modeli olarak değerli nitelikleri örtbas ediliyor.
şahsına münhasır ses rengi,tonu ve gücüne sahip bestekar, aranjör, şair, notist, yorumcu, bağlama virtüözü. 2,5 oktav genişliğinde bir ses aralığına sahiptir, ve kendisini dinletmek için yeterdir.
londrada okulda, ders arasında bir arkadaşımla konuşurken bilgisayardan oran baba çaldırıyorduk, o esnada sınıfa giren safkan ingiliz hoca, ben bu adamı biliyorum güzel müzik yapıyor dedi. inanmadık telefonundan "dil yarası" adlı şarkıyı çaldırınca inandık. bbc'de yayınlanan yeni mini reklamını görmüş, reklamın klibi istanbulda geçiyor, müzik orhan gencebaya ait. onu duyup araştırmış sevmiş dinliyor adam, kendide ayriyetten bir gece klübünde çaldığından müzikten anlıyor. orhan gencebay dinleyenlere lümpen, köylü, abaza diyenlere kapak olsun elektnik mühendisi ve müzik sistemleri üzerine doktorası mastırı bulunan india tarafından plaketle ödüllendirilmiş ingiliz hoca.
ziyankar , ümit şarkısı gibi süper ötesi şarkıların bestecisidir. aynı zamanda efendininde önde gidenidir. takdir ettiğim gerçekten sanatçı diyebildiğimiz ender insanlardan
--spoiler--
türk müziğini mahvetmiş, fantezi müziğin doğmasına falan vesile olmuş gibi cahilce iddialarının muhattabı gencebay değil, daha önce defalarca bahsettiğim ama senin okumaya dahi tenezzül etmediğin yazılarda da belirttiğim üzere, 70'lerin ortalarından sonra yavaş yavaş, 80'lerde ise tamamen türkiyeyi kuşatan müslüm gürses, ferdi tayfur, küçük emrah, ibrahim tatlıses vs gibi kalitesiz, yoz, yarısı arap müziğinden transfer edilmiş, arap bestecilerin eserlerinin sağından solundan kırpılıp, değiştirilip okunmuş, hiçbir müzikal orjinalitesi, kalitesi, müzikal değeri olmayan eserlerle gencebay'ın kötü ve ucuz birer kopyası olmaktan öteye gidemeyen arabesk eser icracılarıdır. türk müziğine en büyük katkıyı yapan, türk müziğine orkestrasyon, partisyon mantığını sokup, çok sazlı ve çok sesli besteler ile o güne dek yapılmamış kalitede ve dünya normlarında icra ettiği müzikle, her platformda türk müziği temsilcisi olarak anılan, az önce saydığım kötü ve kalitesiz taklitleri yüzünden kendisi de arabesk denen zırvalığın içine dahil edilen, müziğinin temelinde adriyatikten çin seddine kadar olan havzadaki tüm müzikal değerlerden etkiler barındıran, yani mağdur eden değil, mağdur olan gencebaydır.
--spoiler--
lise mezunu olduğu için jeoloji ile ilgisi köyünde gömü aramaktan ibaret olan arabeskçi. bağlama eşliğinde ağlak müzik yapıp kamyon şoförleri üzerinden cebini doldururken, aynı kamyoncular reyting bıraksın diye çıkarıldığı tv'lerde filozof tribine giren sığ şarkıcılardan. tam türkiye tipi, tam ortadoğu tipi.
dinlemekten pişman olduğum enstrümanist besteci. zira kendisinden başka hiçbir sanatçı zerre etkileyemiyor beni senelerdir. bırakamıyorum arkadaş usanmıyorum, sıkılmıyorum. halâ dinlemediğim şarkıları varmış dinledikçe oha artık bu şarkı nasıl böyle kıyıda köşede kalmış diyorum. şarkılarının yüreğine hitap etmesi değil olay bestenin kalitesi sözlerin kafiyesi,çeşitliliği ve tüm müzikalitenin muazzam oluşu. seviyoruz seni orhan gencebay
anlatmak istiyorum, anlatmak istiyorum, ama her seferinde bişeyleri unutuyorum bu adamı anlatırken.
adamın ağzını açık bırakan bi tarih, astrofizik, coğrafya ve jeoloji bilgisi var adamın. bir dönem istanbulun şehir planlamsını yapan grubun içinde yer almış. sanatçı kişiliğinin dışında bi durum bu.
müzik konusunda ki yeteneğini anlatmaya zaten hacet yok artık. zira 250 sene böyle bir dahi gelmez türkiyeye.
Türk müzik tarihinin en enteresan karakterlerinden biridir. Çok küçük yaşlarda tanbur öğrenmesi, ilerleyen yıllarda kendisi için müzikal açıdan her zaman büyük bir avantajı olmuştur. "Popüler kültür ve orhan gencebay arabeski" adlı sosyolojik araştırma kitabında yayınlanan röportajlarında, türk musikisine ne kadar ilgili ve hakim olduğu açıkça anlaşılmaktadır. nitekim türk musikisinin bestenigar, eviç, nikriz gibi ustalık ve bilgi isteyen makamlarında yaptığı şarkılarından bazılarını albümlerinde seslendirmiştir. eserlerinin birçoğu, klasik bir türk sanat müziği orkestrasıyla çalınsa, aslında tipik son dönem sanat müziği eserleridir. fakat burada eleştiriye maruz kalan ve yıllarca trt sansürüne takılmasına sebep olan konular, şarkılarında kullandığı karamsar ve acılı arabesk içeren güftelerle orkestrasında türk musikisi sazlarından ziyade bağlama, elektro bağlama ve arap tavrıyla çalan yaylı gruplarına yer vermesidir. bir diğer eleştiri konusu da 70'li yıllardaki mısır müziği ekolünden fazlaca etkilenmesidir.
zaman zaman rock ve blues tandanslı altyapılarda çalışmalar yaptığını öne sürse de, bunlar bu alanlarda uzman olan müzisyenler tarafından yetersiz olarak görülmüştür. tüm bu olumlu ve olumsuz eleştirilerle orhan gencebay, türk müzik tarihinin ciddi bir dönemine damgasını vurmuş ve çok müzisyeni etkilemiş önemli bir müzisyendir.
