değeri ölümünden önce bilinen sanatçılardan orhan gencebay. ama tabi bilmeyen, anlamayan, yanlış tanıyan veyahut anlayamayan insanlar da var. kim olduğu ne olduğu konusunda fikri olmayanlar var, benim üzüntüm fikri olmayanların bu adam hakkında şöyle, böyle diye konuşması. madem hakkında bilgin yok konuşma be adam. devlet sanatçısı olduğunu kim biliyor bu adamın? 9 dünya üniversitesinden müzik doktoru ünvanı olduğunu? 30'a yakın enstrumanı üst düzey çalabildiğini? notaları tersten dahi kesintisiz okuyabildiğini,türk müziğine, orkestralara partisyon (her ensturmana ayrı nota yazma) tekniğini bu adamın adapte ettiğini, 1000' e yakın bestesi olduğunu? sahip olduğu sesin dünya standartlarında bir ses olduğunu ve bunun bilimsel olarak da gerçek olduğunu. arabesk diye nitelendirilen değerlerin bütün besteleri içinde %10 kadar yer aldığını, adriyatikten çine kadar müziğinde bize ait herşeyi bulabileceğinizi, toplam albüm satışıyla dünya müzik listelerine giren tek türk sanatçı olduğunu? hanginiz biliyor? bilenler var, bilmeyenler de bilsin.
tam bir bağlama virtüözü olmasının yanında, müzikal kültürümüzü büyük bir başarı ile sentezlemiş müzik adamı, bestekar ve söz yazarı. sanat müziği, halk müziği ve popüler batı müziğini tam bir ustalıkla harmanlamış, barış manço'nun sözlü olarak başardığı ulusal sentezi müzikal anlamda başarmıştır. engin bir müzik kültürü ve çok sağlam bir müzikal altyapısı vardır. işini ciddiyetle yapmış, orkestrada ve söyleyişte detone olmamaya büyük özen göstermiştir. sözlü planda aşırı mitleştirilmiş bir sevgili anlayışı olması ve seküler yaşamdan kaynaklanan tanrı boşluğunu ve arayışını sevgili ile doldurmaya çalışması belki de en zayıf yanıdır. sinemada ve sözlü kültürde de gayet başarılı çalışmalar yapmıştır. derdim dünyadan büyük filmi işçi filmleri festivallerinde gösterilmiştir mesela. efendi ve insancıl kişiliği ve saygıyı hak eden yaşam tarzı ile müziğimize olduğu kadar ahlaki yapımıza da damga vurmuştur. 70'li yıllarda klasik tavırlar dışına pek çıkamayan bağlamayı, kendine has tavrı ve tezene vuruşları ve sanat müziği esintili geçişleriyle çağa taşımıştır.
70' li yıllarda kaydedilen nihavend ve rast makamındaki şu iki bağlama solo gencebayın ne kadar kaliteli bir icracı ve müzik adamı olduğunu gösterir niteliktedir. bugün bile benim diyen bağlamacı'nın bu geçişleri yapması ancak ıkına sıkıla olur.
şarkılarının farklı tarzlarda şarkı söyleyen kişiler ve sanatçılar (bkz: farklıdırlar.)tarafından söylenmiş hatta rock müziğe rahatlıkla uyarlanabilen şarkılarının müzik altyapısıyla beğeni kazanan bir sanatçıdır.
saz virtüözüdür kendileri. gerçek adı orhan kencebay olmakla beraber, karl sanders ve led zeppelin gibi müzisyenleri etkilemiş olması kendisinin ne kadar büyük bir sanatçı olduğunun ispatı gibidir. memleketi samsun'dur, tarzının arabesk müzik olarak adlandırılmasının yanlış olduğunu belirtmiş, yaptığı müziği; serbest türk müziği, özgür türk müziği, serbest çalışmalar ve gencebay müziği şeklinde adlandırmıştır.
hatasız kul olmazı fatih akın'ın crossing the bridgeindeki versiyonu bu adamın aslında türkiyede blues ve jazzın tohumlarını atanlardan olduğunu gösterir.
Müzik öğretmenime göre son yüzyılda dünyaya gelmiş en büyük 5 müzisyenden biri. sadece şarkı söyleyen biri değil orhan gencebay. ben müzisyenliğini geçtim ulan bu adamın filmlerinde rol kesişleride çok orijinal. çoğu yeşilçam yıldızından daha iyi oynamış filmlerinde. hele o sev dedi gözlerim filminde kendi resmine bi cismi atıyor, bitiyorum o sahneye.
