efendim; morning post 'un yazarı grace ellison, mustafa kemal atatürk 'le napolyon üzerine bakınız nasıl bir diyaloga giriyor;
g.e. : sizin napolyon 'a çok muhabbetiniz olduğu söyleniyor..?
m.k.a. : bu garip rivayet nereden çıktı? napolyon ve sevkulceyşi hakkında tetkikatta bulundum. fakat diğer herkes hakkında aynı tetkikatı icra ettim. sakarya muharebesi 'ni osterliç muharebesi ile kıyas etmek bir iltifat sayılmaz. ben, napolyon 'u hiç sevmiyorum. çünkü napolyon her şeye kendi şahsını sokardı. mücadelesi muayyen bir dava için değildi; kendi şahsı içindi. işte bu cihetle bu gibi adamlar için gayrikabil-i içtinap olan felakete uğrardı.
atatürk ölümüne gerçekçi bir adamı, napolyon ise hayalperest. atatürk mesela elinde ne kadar büyük bir kuvvet olursa olsun rusya steplerinde eriyip gideceğini tahmin eder ve o maceraya girmezdi...
Atatürk yerine enver paşa ile yapılması daha etkili olabilecek bir inceleme. Rivayete göre enver paşa'ya kendisini bir şekilde napolyon'a benzeten bir karikatür gösterildiğinde pek hoşuna gitmiş.
