eski adı sis olan, M.Ö. 2500 yıllarında inşa edilmiş, pek çok medeniyetin geçiş noktası olmuş güzide adana ilçesi. insanları sevecen ve yardımseverdir.
ilçenin 7 asır öncesine dayanan tarihi dokusu, salgın tedbirleri nedeniyle uygulanan sokağa çıkma yasağıyla birlikte sessizliğe büründü
Tarihin her döneminde önemli bir yere sahip olan Adana'nın Kozan ilçesi korona virüs (Covid-19) salgını nedeni ile uygulanan sokağa çıkma yasağında tarih kokan sokakları ve tarihi yapılar dronla görüntülendi.
ilçenin 7 asır öncesine dayanan tarihi dokusu Çin'in Wuhan kentinde başlayan ve ülkemizde yaşanan salgın tedbirleri nedeniyle uygulanan sokağa çıkma yasağı ile birlikte sessizliğe büründü. Tarihi Anavarza, Kozan Kalesi ve doğal film platosu olan tarihi sokaklar sessizliğe bürünürken dronla tarihi doku ve boş sokaklar görüntülendi.
Turunç ağaçlarının yeşili ile bezenmiş sokaklar tarihi dokular ile oluşturduğu mozaik havadan görüntülenirken ilk kez korona virüs nedeniyle boş kalan 600 yıllık Hoşkadem Camii'de boş avlusu ile bu ramazan görenleri hüzünlendirdi.
--spoiler--
erzincan, karabük, kırşehir il nüfuslarına denk bir nüfusa sahip yöre.
akdeniz bölgesinin; yukarı çukurova ile orta toroslar bölümlerini kapsayan yöre.
türkiye genelinde resmi kayıtlara göre portakal ve bal üretiminde birinci yöre.
zeytincilik ve diğer tarım ürünlerinde de önde gelen bir yöre.
yine bölgede hayvancılığın kalesi.
sanayi namına ise tek osb; 59 firmaya ev sahipliği yapan, kozan organize sanayi bölgesi.
yöreye karayolu ile ulaşım mevcut.
adana-kozan'a kadar duble yol iken, kozan'dan sonrası duble değildir.
yeni projelendirilmiş demiryolu ulaşımının da bir süre sonra kozan'a hizmet vermesi planlanmaktadır.
Bir haftada 3.kez 4 şiddetinde sallanan şehir.
Özellikle bir hafta önceki ve birkaç gün önceki sallantılar net hissedildi.
Öyle ki birinde uykudan uyandırdı.
Diğerinde ise başta hafif hissettirdi ve bitsin diye beklerken gümbür gümbür sallanmaya başladık.
1208 yılında 60 bin insanın öldüğü bir depreme ev sahipliği yapmış bir yer burası.
Ve yüzyıllardır kozan ile antakya'da büyük bir deprem yaşanmadı.
Umarım yaşanmaz.
anadolu'nun işgali karşısında ilk protesto mitinginin yapıldığı şehirdir.
miting merkezden ve milli mücadele subaylarından bağımsız olarak gerçekleştirilmiştir.
konargöçer türkmenlerin çoğunluk olduğu son bölge (zorunlu iskan 1865'e kadar), kozanoğulları ile son bağımsız türkmen beyliği, dadaloğlu ve karacaoğlan gibi ozanlarla türk halk edebiyatının kalesi.
kurtuluş savaşı yıllarında ise saim bey, tufan bey, gizzik duran gibi pek çok kahraman çıkarmış ve tüm bir çukurova yöresinin kurtulmasında pay sahibi olmuştur.
düşman işgalinden kurtuluş tarihi 2 haziran 1920'dir.
adana 5 ocak 1922, mersin 3 ocak 1922, osmaniye 7 ocak 1922'de kurtulabilmiş ve o yıllarda hem türk halkının, hem kuvay-ı milliye'nin sığınacak limanı olmuştur kozan.
bir diğer yönüyle işgal kuvvetleri güney cephesindeki işgallerinde toros türkmenlerini (kozan, feke, pozantı) zapt edememiş, buralardaki işgalleri şiddetli direniş ve pusular neticesinde erken son bulmuştur.
1352-1608 yılları arasında ramazanoğlu beyliği'nin kuzey kanadı (varsak ve avşarlarla),
1608-1700 osmanlı'nın türkmenlere karışmama sözünü tuttuğu süre boyunca, osmanlı hakimiyeti,
1700-1865 zorunlu iskan politikasına karşı 170 sene sürece kozan türkmen beyliği,
1865-1923 fırka-i islahiye ile osmanlı hakimiyeti,
1923- türkiye cumhuriyeti.
kadirlilerle birlikte adana'yı bozanların memleketi. buradan bir tane doğru dürüst adam çıktığı görülmemiş. nerede fitne fesat üçkağıtçılık var kadirli kozan tayfasında.
adamın kralları hep ceyhan'dan çıkmıştır.
Kilikya krallığının başkenti, yöreye türk göçü sonucu varsak türkmenleri ile yörük türkmen kültürünün ve varsak derebeyliği kozanoğulları'nın kalbi, dadaloğlu ile karacaoğlan gibi ozanlar sayesinde türk halk edebiyatı ve saf türkçe'nin kalesi, osmanlı'da ilin dengi statüdeki sancak ve cumhuriyet döneminde ise 1926'ya kadar il olan, günümüzde 28 il merkezinden büyük, türklük ocağı milliyetçi bir şehirdir.https://galeri.uludagsozluk.com/r/1858055/+
Edit: tek bir yerli kürdü geçmişte dahi bulunmayan ilçe.
Saf türkçenin kalesine, karacaoğlan ile dadaloğlunun şehrine mabaddan kaynaklarla saldıranları kozan'a bekleriz.
Kozan öztürkçe bir kelimeden gelip, dağ tavşanı anlamına gelir.
Hakasça'ya değin türkçe'nin pek çok kolunda mevcuttur.
2018 gelişmişlik endeksinde pek çok "genç" büyükşehiri sollamış olan adana ilçesi.
Şuan büyükşehir olarak geçen ordu, van, mardin gibi şehirlerin tüm merkez ilçelerini sıralamada altına alarak önlerine geçmiştir.
Kahramanmaraş ile ise aynı değeri yakalamıştır.
Merkez dulkadiroğlu'nu az farkla geçip, diğer merkez ilçe onikişubat'ın az farkla gerisinde kalmış ve genele vurduğumuzda ortalama olarak aynı değeri yakalamıştır.
Öte yandan ceyhan ile arasında 2008'de 25 yerleşim varken, bu sayısı 2'ye düşmüştür. Bunda kozan'ın yükselmesinin yanında ceyhan'ın gerilemesinin de payı büyük.
Garip olan bir başka şey ise bölgede il olan osmaniye'nin kozan ile ceyhan, iskenderun, tarsus gibi bölge ilçelerin gerisinde kalmasıdır.
ilgili fıkra ;
kadirlili eşeğine binip kozana gitmiş. günlerden cuma ve camideki insanların namazı bitmiş dağılıyorlar. eşek bu ya; tam caminin önünden geçerken duruyor ve yola deva etmiyor. kadirlili başlamış eşeğe sopayla vurmaya.
camiden çıkanlar bunu görünce ; sen ağzı var dili yok hayvana nasıl vurursun diye kadirliliyi pataklamaya başlamışlar. iyi bir dayak yemiş adam. eğilmiş eşeğin kulağına ;
- burada hısımlarına güvenip beni dövdürdün kadirli de ben sana sorarım.
