güzel olan, saygı duyulan, sevilen ve araştırmayı ilke edinenlerin uğraşıdır. ama eleştiri de şart; felsefe yapan insan eğer edebiyat yapmıyorsa, gereğinden fazla genel geçer bilgilere bağlı kalıyorsa, edebiyat yapana nazaran daha az incedir.
bbc' de yayınlanan, antik dünyanın dehaları-1-2-3 ve modern dünyanın dehaları-1-2-3. bilmeyenler için başlangıç olarak güzel, bilenler için görsel açıdan harika şeyler var. budha, sokrates, konfüçyüs, marx, freud ve nietszche.
felsefe tarihi ile ilgili okuma yaptığımızda, felsefe hep antik yunandan başlatılır. bunun da sebebi ilk dine dayanmayan, akla dayalı düşünüş tarzının antik yunandan başladığıdır. daha önce felsefeye benzer düşünüşler olsa da bunlar dinden sıyrılamayan düşüncelerdir.
felsefe tarihi okuması yaptığımızda antik yunanın bana göre en ilginç yanı felsefenin başlaması yanı sıra, modern bilim ve felsefenin bütün konuları neredeyse antik yunandan bir şekilde işlenmiş olması. yani eğer aristo felsefesi yaklaşık 2000 yıl egemen olmasaydı, modern felsefe ve bilim çok daha erken ortaya çıkabilirdi.
sadece dikkat çeken iki karşılaştırma yapacağım, antik dönem sofistlerinden olan
1) sofist thrasymakhos ''ne tür parlak sözlerle anlatılırsa anlatılsın, adalet güçlü olana yarayan,güçsüze zararlı olan şeydir.''
bu düşünceden yıllar yıllar sonra marx neredeyse aynı şeyi işleyecek.
2) sofist kallikles ''adaleti güçsüzlerin kendilerini korumak için güçlülere karşı kurdukları bir tuzaktır.''
bu düşünceden çok sonrada nietzsche aynı şeyi tekrar dile getirecektir.
Felsefe konusunda gerçekten yararlı bir izleme yapabileceğiniz, herbiri en az 2-3 saat olan, ufuk açıcı, felsefe tarihini izlemenize yardımcı olan videolardır.
Kalemsiz Kağıtsız izlenmemesi tavsiye edilir, herbir cümle not edilesidir.
1- Teoman duralı-kafa dengi programı
2- dücane cündioğlu-teke tek(aydınlanma nedir)
3- Ahmet arslan-celal Şengör teke tek(2 program)
Bunların hepsi YouTube'da var, izlenmesini hararetle tavsiye ederim.
Dünya felsefe tarihini anlatan çok güzel bir eser. ilk düşünürlerden başlayarak 20.y.y felsefesinin bir kısmınıda anlatan (ilkçağ felsefesi, ortaçağ felsefesi, islam felsefesi, modern felsefe) çok değerli bir çalışma. Yalnız düşünce tarihini Marksist bir bakış açısı ile incelemekte, o yüzden belki bu kitabı okumadan önce bir ön-okuma olarak Macit Gökberk’in ‘’felsefe tarihi’’ ya da Selahattin Hilav’ın ‘’100 soruda felsefe’’ adlı kitapları okunsa çok daha yararlı olabilir.
henüz küçük diyebileceğim bir yaşta iken doğayı oluşturan maddelerin oluşumunu sorgulamaya başladığımda '' neden sonuç'' gibi kavramlara çok takılınca. sokrates ile başlayıp, kant ve hegel ile devam eden araştırmalarım Karl Marx ile son buldu. sonra bir baktım diyalektik materyalizm i araştırır iken marksist olmuşum.
Bilgi kuramı dersinde slayt hazırlayamamıştım ve hoca bana 10 sayfa felsefe'ye giriş özeti yazma cezası verdi. Millet dışarda oyun oynuyor ben güneşin kavurucu sıcağında yazı yazıyordum. Sonra bu hoca çok üstüme gitti. ikide bir sözümü kesiyor, Sen ne biçim adamsın falan diyor. E her insan bir sınırı var. Dersin sonlarına doğru sinir krizi geçirip ağlayarak sınıftan çıkmışım pek hatırlamıyorum. Sonra bu hoca arkamdan geldi tuvalete götürdü git bi yüzünü yıka dedi,
Senle kişisel bir sorunum yok felan dedi,
attım kendimi tuvalete duvarlara sürtünerek ağlıyorum hoca dediki bana dayan, sarıldı bana ben ağlamaya devam ediyorum. Sonra hoca gitti sınıfa bana yaptığı için özür dilemeye. Ben tuvalette düşünüyorum ne yapacağım çok kötü rezil oldum diye kendimi harap bitap ediyordum.
işte bu yüzden felsefeden soğudum. Felsefe hocası yüzünden.
Hemen korkmayın sizi direk "Bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir" gibi cenderelerin içine sokmayacağım.
Amacım aslında Felsefe yapalım derken biraz "sistematik düşünme, kıyaslama ve kafanızın içindekilerle var olan elinizdeki bilgiyi sınama" kavramlarından bahsetmek gerekir diye düşünüyorum.
Felsefe dediğimiz şey aslında içinde Ying ve Yang' ı barındırıyor. Sizin savunduğunuz görüşün aksi savunduğunuz şeyin içerisinde bir yerde barınıyor. işte bu yüzden felsefe bir düşünce biçimi oluyor ve düşünmek istemeyen, kıyaslama becerisi gelişememiş ortamlarda bir kısır döngü olarak niteleniyor.
Birçok görüşün var olduğu felsefi ortamda aslında bütün görüşleri birbirinden etkilendiği ve birbirini geliştirdiğini görmek mümkündür. ilk çağ filozoflarından (Aristo- Platon- Anaximenes- Sokrat vb.) islam Rönesansının olduğu döneme ( ibni Sina- ibni Rüşd- ibni Haldun vb.) oradan günümüze kadar gelen felsefik akım öncüleri (Descartes- Kierkegaard- Sartre- Kant- Hegel vb.) her daim birbirilerinin düşüncelerinde noksan aramış, geliştirmeyi kendine vazife edinmiş veya kendi kıyaslamalarını yaparak acımasızca eleştiriler yapmışlardır.
işte bütün bu faaliyetler dünyanın aslında büyük bir düşünsel varlık olduğunun ve bu varlık içerisinde insan beyninin neleri başarabileceğinin en büyük kanıtıdır. Bütün bilgi birikimlerini özümseyebilen, bu bilgi birikiminden yeni çıkarımlar yapma becerisine sahip bir organın varlığı sanırım bahşedilmiş en üstün özelliklerden bir tanesi. Tabi kullanmayı bilen ve isteyene!
Çok da fazla içine girip sıkmak istemiyorum. Düşünmek meziyettir, felsefe de düşünme kabiliyetinin gelişmesini sağlayan, insanı kıyasa- yorumlamaya ve sistemaik bir düşünce biçimi oluşturmaya iten etmenlerden biridir. Dozunda felsefe her daim faydalıdır. Fazlası insanı demogojiye götürür. Aman Ha!
Bilimin doğduğu alandır. Felsefe dersleri ülkenin her bölümünde verilmeden, liselerde "felsefe tarihi" değil de hem tarihini hem de işleyişini içinde barındıran program olmadan bir ülkenin değerleri düşünebilmesi ve bu değerleri kullanabilmesi imkansızdır. Bakın Avrupa insanına bütün antik yunanı okuyorlar nerdeyse. Bu yüzden fark var. Felsefe eğitim değildir sadece. Matematik öğreterek avrupa insanını elde edemezsiniz, belki onun ekonomisine yaklaşabilirsiniz ama kültürünüz matematik ve bilimle az bir oranda değişir. Fakat düşünmeyi öğrenen toplumlar için yaşamak, daha çekilir bir hale gelir.
Nerede özgür düşünce var olmuşsa orada felsefe de var olmuştur. Nerede insanlar var olanın akla dayalı biçimde anlamak ve açıklamak istemiş felsefe orada ve o zaman doğmuştur.ne zaman insanlar elindeki mevcut bilgiyle yetinmemiş, verilen bilgiden şüphe etmiş,otoritelere karşı çıkmış, saf bir bilme ve anlama isteğiyle hareket etmiş ve o zaman felsefi bilgiye ulaşmıştır.
Boşa uğraştır. Adamlar hala varlık var mıdırı tartışıyorlar. Varlık var ama felsefecilerin beyni yok. Bana orada bir beyin olduğunu kimse kanıtlayamaz.
bilimin önünü açıyorsa tamam ama gidip boktan idealistlerin fikirleri hiçbir sike yaramıyor. adamlar beyinlerinde boş kavramlar yaratıp sonra o kavramları açıklamak için başka kavramlar da yaratıyor ve bu sonsuz döngüde hepten saçmalayıp götü başı dağıtarak çıkıyorlar. bunun kimseye bir faydası olduğunu düşünmüyorum, onun dışında deney ve gözlemin, aklın neden gerekli olduğunu anlatanlara bu konuda çarpışan gönül yoldaşlarına bir şey demiyorum.
çoğu zaman yapmaya çalıştığım ama eninde sonunda sıçıp sıvadığımdır. lise de bir felsefe öğretmenimiz vardı, henüz gençti fakat saçına, sakalına ak düşmüştü. sanırım felsefecilerin hayatı gereğinden fazla sorgulamasındandır. iyi bir felsefeci olmak isterdim ancak şuan uludağ sözlük yazarıyım. neye niyet neye kısmet *
"...felsefe ise nietzsche'nin, 'tüm değerlerin yeniden değerlendirilmesi' görevinde kılavuz olarak gördüğü bir olumlama unsurudur. o bize, eleştirmenin, sorgulamanın ve yıkmanın yollarını gösterir, araçlarını verir. biz de bu araç ve yöntemlerle insan için artık birer hapishane haline gelmiş olan köhnemiş değerleri yıkar, yerine insanı daha büyük ve görkemli yapacak olan yeni değerleri oluştururuz. çünkü nietzsche'ye göre, felsefe, yeni değerler ve yeni yaşam olanakları yaratmanın bir aracıdır. yani, nietzsche için, tıpkı sanat gibi, felsefe de yaratıcı bir eylemdir..."
nietzsche'de yaşama sorunu, s.20
süleyman a. örnek
zor bir bölümdür. sorulara neredeyse sorular üreterek; kocaman bir soru yığını oluşturmuş, birden fazla doğrunun varlığı birden fazla terminolojik akım ile ortaya çıkmış bir bilimsel, sayısal, sözel ve sosyal bilim dalıdır.
bilginin ilk kaynağı, düşünmenin ana fikri, tüm bilimin merkezidir.
matematikte, tarihte, sosyoloji de, tıpta her şey felsefenin soruglamasından yola çıkarak kendilerine ait bilimsel alanları yaratmışlardır.
bana kalırsa asla lisans eğitimi olarak okutulmaması gereken, gerekirse lisansüstü veya o evrelerde yoğun olarak anlatılması gereken bir alandır.
lise çağlarındaki çocuklara felsefenin ne olduğu daha detaylı anlatılsa da asıl amacın sorgulamak olduğunu öğretecek sürecin dersi olmalıdır.
Bilgelik sevgisi. Çok yönlü araştırıp öğrenme, öğrendiklerimizi dağarcığımıza ekleme, sorgulama ve soruşturma. Jaspers'a göre yola çıkmaktır. Batı düşüncesi Bağlamında ilk doğduğu yer miletostur.(Türkiye'de aydın da bulunan yerleşim birimi)
