Tıptaki adı üçüncü azı. ingilizcede "wisdom tooth" denmesinin sebebi 17-25 yaş arası çıkması, yani insanın olgunlaştığı varsayılan dönem.
Bu dişin gömülü kalması bir kusur değil, yer darlığı. Yüz binlerce yıl boyunca sert ve lifli besinler çiğneyen insan çenesi daha genişti; yumuşak, işlenmiş gıdaya geçince çene küçüldü ama diş sayısı aynı kaldı. Yani sorun dişte değil, çenede.
tam çıkamayıp içeride çapraz kök yapan veya gömülü kalan cinsine denk gelindiğinde insana dünyayı dar eden diş. bendeki versiyonunda ikisi gömülü, diğer ikisi ise çene kemiğinin içinde çapraz kök atmış şekilde çıkarak ağızda adeta şampiyonlar ligi ölüm grubunu kurmuşlardır. yanındaki sağlıklı dişi ittirip kökünü eritir, çene sinirini sıkıştırır; ağrısı kulağa ve şakağa vurur. normal çekimle kurtulma şansı sıfırdır, çene cerrahının içeri girip bunları parça parça kıra kıra alması zorunludur. insanı antibiyotiğe mahkum eden, ağzı açtırmayan, evlerden ırak tam bir anatomi hatasıdır.
20'lik diş ağrısını yaşamayan insanın bazı şeyleri anlaması gerçekten zor. durduk yere ağzının içinde bir ağrı başlıyor, yemek yiyemiyorsun, uyuyamıyorsun, sinirden kimseyle konuşmak istemiyorsun. bir de gece ağrımaya başlayınca sabaha kadar geçsin diye beklemek var.
insan düşünüyor, zaten ağzımızda bir sürü diş var, bunlara ne gerek vardı da bir de sonradan yenileri çıkıyor? üstelik çıkarken de sanki sana kişisel bir garezi varmış gibi davranıyor. diş hekimine gitmeye karar veriyorsun, bu sefer de çekim korkusu başlıyor.
kısacası insanın kendi ağzındaki küçücük bir diş yüzünden bütün gününün mahvolabilmesi gerçekten inanılmaz bir şey.
