ingiltere özelinde ülkenin sağlık alanında kapasitesi ve bu vb pandemi felaketinde operasyon gücünü bilmeden, yaşamadan ahkam kesmemek lazım.
hangi ülke olursa olsun böyle felaketlerde kimin ölüp kimin yaşayacağına karar verilmesinde tek değer elinde olan imkanların ölçüsüyle belirlenir.
şöyle örnekleyelim...
titanik gemisi batıyor ve elinizde olan cankurtaran sandalları yetersiz. sandala 70 yaşında insanları mı bindirirsiniz yoksa çocukları mı?
böyle bir pandemide hastanelerin yetersiz kalan bakım ve tedavi ünitelerinde çocuklara gençlere mi yoksa 70 yaşında insanlara mı öncelik verirsiniz?
tüm dünyada hangi ülke olursa olsun bakım, tedavi, koruma alanında sağlık sistemi-yapısı viral bir salgın riskine karşı yeterli önlemi almaya ne maddi bir imkanı ne de teknolojik bir gücü-kapasitesi vardır.
tedavide ilacı, korumada medikal malzemeleri, teşhis ve sterilizasyonda yapı stoğu genellikle sağlık sistemi bakteri bazlı bir salgın-hastalık üzerine inşa edilmiştir.
örnek: bakteri bazlı bir enfeksiyona karşı korunmak için taktığınız sıradan bir ameliyat maskesi, bandana, kumaş atkı veya fular da ağız ve burun korumasında kullanılabilir ama basit bir grip (viral enfeksiyon) vakasında korunmak için kullanacağınız maske elektrostatik kuvvetlere sahip ffp2 ve ffp3, n95 değerlerinde (filtering face piece) olmalı.
basitçe örneklemek gerekirse bakteriye karşı bir sterilizasyon alanını (kişisel ve mekan koruması) sağlamak 100 dolarsa virüse karşı bu maliyet 1.000 çıkar.
bakteri bazlı bir pandemiyi tahmin edebilirsiniz, bakterinin gelişimini-değişimini (mutasyonlarını) öngörebilirsiniz tedavi ajanlarını-aranjmanlarını bilebilirsiniz.
virüslerde bu imkansızdır, mutasyonlar öngörülebilir, bilinebilir ama nasıl ne evrede olacağını nereye evrileceğini tahmin bile edemezsiniz.
böyle bir durumda sağlık sektörü adeta eli ayağı (uzvu) değil de hayatı kurtarayım yaklaşımında yaşlılara değil de gençlere çocuklara öncelik vermesi kaçınılmaz.
tabi ki bu süreç içinde siyasetçiler oy kaygısı, medikal (sağlık) şirketleri kazanç peşinde şeffaf olmadan gerçekleri halktan saklayarak adeta titanic kaptanı gibi davranarak trajedilere yol açıyor.
ülkemizde bunu yaşamadık mı?
