Mao'nun "Büyük Yürüyüş"ü (Çince Chángzhēng, 长征; ingilizce Long March), Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) Kızıl Ordusu'nun 1934 sonbaharından 1935 sonbaharına kadar süren, yaklaşık bir yıllık büyük geri çekilme harekâtıdır. Çin tarihinin olduğu kadar ÇKP'nin kuruluş mitolojisinin de merkezindeki olaydır.
Arka plan.
1927'de Kuomintang (Milliyetçiler) ile komünistler arasındaki ittifakın kanlı biçimde çözülmesinden sonra ÇKP kırsala çekilip "sovyetler" kurdu. Bunların en önemlisi güneydeki Jiangxi (Kiangsi) Sovyeti'ydi. Çan Kay-şek bu üsleri ezmek için ardı ardına "kuşatma ve bastırma" seferleri düzenledi. Alman general Hans von Seeckt'in danışmanlığında geliştirilen blokhaus (kademeli istihkâm) stratejisini kullanan beşinci sefer (1933-34) komünistleri kıstırmayı başardı.
Yürüyüş.
Ekim 1934'te yaklaşık 86.000 kişilik Birinci Cephe Ordusu Jiangxi'den kuşatmayı yararak çıktı ve önce batıya, sonra kuzeye doğru ilerledi. Güzergâh boyunca:
Xiang Nehri geçişi felaketle sonuçlandı; kayıplar ordunun mevcudunu yarıdan fazla eritti.
Zunyi Konferansı (Ocak 1935) dönüm noktasıydı. Burada Mao, Komintern danışmanı Otto Braun ve "28 Bolşevik" denen Moskova yanlısı kadronun askerî liderliğini eleştirerek fiilî önderliği ele geçirdi. Mao'nun parti içindeki yükselişi bu noktadan başlar.
Dadu Nehri ve Luding Köprüsü (Mayıs 1935), karlı dağların ve ölümcül bataklık/çayır (grasslands) geçişlerinin destansılaştırıldığı bölümlerdir.
Zhang Guotao'nun Dördüncü Cephe Ordusu ile buluşma, Mao ile Zhang arasında ciddi bir iktidar çekişmesine dönüştü.
Ekim 1935'te Birinci Cephe Ordusu kuzeydeki Shaanxi'ye (sonradan ünlenecek Yan'an üssünün bölgesine) ulaştı. Resmî anlatıda mesafe "25.000 li" (~12.500 km) olarak verilir; bunun bir kısmı propaganda niteliklidir, fiilî güzergâhlar daha kısadır ama yine de binlerce kilometredir. Başlangıçtaki on binlerce kişiden Shaanxi'ye ulaşan çekirdek kadro birkaç bine inmişti.
Önemi.
Yürüyüş askerî açıdan bir yenilgi-kaçış olmasına rağmen siyasi olarak partiyi imha olmaktan kurtardı, Mao'nun mutlak liderliğini kurdu ve ileride Çin'i yönetecek kadroyu (Zhou Enlai, Zhu De, Lin Biao, Deng Xiaoping) bir potada birleştirdi. Yan'an üssü, ÇKP'nin ikinci Dünya Savaşı ve sonrasında toparlanıp iktidara yürüyeceği zemini sağladı. Dayanıklılık, fedakârlık ve irade miti, Halk Cumhuriyeti'nin kurucu efsanesi haline geldi.
