"derhal şu veya bu sebepler için ulusu harbe sürüklemek taraftarı değilim.
harp zorunlu ve hayati olmalı. hakiki kanaatim şudur: milleti harbe götürünce vicdanımda azap duymamalıyım. öldüreceğiz diyenlere karşı ölmeyeceğiz diye harbe girebiliriz. ulus yaşamı tehlikeye düşmedikçe harp bir cinayettir."
bu sözü gençliği ömrü cephede, savaşlarda, kan ve ölümle geçmiş m. k. atatürk 16.03.1923 de adana'da çiftçilerle yapılan bir konuşmada demiş.
bu sözü günümüzde savaş çığırtkanlarına karşı birisi bugün yapsa "askerlikten insanları soğutma, askere şehitlere gazilere kahramanlara katil dedi-cinayet işlemiş dedi, ajanlık, ihanet, satılmışlık vs" seç beğen al suçlamasıyla karşılaşır.
yine atatürk'ün 1923 adana. atatürk'ün söylev ve demeçleri, atatürk araştırma merkezi. c. 2 ankara, 1997, sayfa 23'de "savaşlarda yenilen taraf milletçe, memleketçe, bütün maddi ve manevi varlığıyla yenilmiş sayılır. böyle bir sonucun ne kadar feci olacağını tahmin edemezsiniz. yok oluş sadece savaş alanındaki orduya ait olamaz. aslında ordunun mensup olduğu millet feci sonuçlara uğrar. tarih, bir takım boş hayallerle, baştaki hükümdarın, hırslı politikacıların oyuncağı durumuna düşen istilacı orduların, istilacı milletlerin uğradığı bu çeşit feci sonuçlarla doludur" demesini hatırlayın.
unutulmasın ki bir savaş veya deprem ya da sel yangın fırtına vb afetler, trajedilerde kimin hayatını kaybedeceği, savaş veya deprem ya da sel yangın fırtına vb afetler, trajediler öncesi kimin iktidarda olduğuna bağlıdır.
evet, savaş tıpkı barış gibi bir gerekliliktir. yaşam ve evrende insan denen canlı için kaçınılmaz bir sonuçtur.
