aslında tarihin kendisidir? yani insanlar tarihten ne anlar? ya da tarih nasıl birşeydir? yada tarihin gerçekleşmesi diye bir cümle kurmamızı sağlayan şey aslında marksizmin derinliğidir. ama bu durumda marksizm tarih olursa ne olur?
buradaki asıl sorun şu, mesela bu sözlük 15 sene sonra tarih olacak diye birşey söylersem bu marksizmin bir tarih bilincinden başka birşey olmadığını açıklamış olurum.
peki bir marksist hayata nasıl bakar, sadece hayatın tüm biçimlerinin geçici olduğunu anlamış bir kimsedir, içinde yaşadığımız politik sistemler, din, hatta ahlak, aile bununla birlikte kuramlar bile geçicidir. bu durumda marksizm geçici bir kuramdır dediğimiz anda bile marksizmi tanımlamış oluyoruz. aslında bir tanım yöntemi bile diyebiliriz ama bu yöntem değil kuramı açıklar sadece.