müslümanların ve hristiyanların inandığı, insanları kötülüğe sevk eden kötücül iblis mefhumu, kıyamet anlatısı yaratılış hikayesinin ve insanlık için belirlenen ilahi planla kaderin bi parçası değildir.
tora'daki hikayelerde allah'ın emirlerini yerine getiren sınayıcı, yargılayıcı melekler vardır sadece.
musevilikte kötülüğün kaynağı hayvani ruhumuzdur,
bizi tek tanrıya eriştirecek olansa, iyiliğin kaynağı diye kabul edilen ilahi ruhumuzdur.
ve dünya, ilahi ruh kıvılcımını hayvani ruhunun tahakkümü altında karanlığa sürüklenen vahşi kalabalıkların, hiç tükenmeyen kavga ve zulümlerinin kontrolündedir.
