mesela "benden isteyin" der, fakat istediğimiz şeye ulaştıktan sonra nankörlük etmemek için ya da ona ulaşabilmek için bazı başka noktalarda eğitilmemiz gerektiğini de söyler. mantıklı mı? evet. yani; "sen iste ama, ben senin için daha faydalı olacak bir süreci hazırlayabilirim sana" der. bu süreci de genel öğretisinde sabra ve sponteneliğe (kendisine teslim olmaya) bağlar. örneğin muhammed zorunlu hicret ederken "yanınıza bir şey almanıza gerek yok, raad olun, hayvanların hergün yiyecek bulmasını nasıl sağlıyorsam onu da hallederim" diyor.
yıllar süren incelemelerim sonucunda bütün öğretisini tam teşekküllü uygulamanın gerçekten çok zor olduğu kanaatine vardım. yani uygulama derken "olmasını istediğin insan olmak" için gerekli olan süreç ve tahammülden bahsediyorum, işin oruç, namaz kısmı en basit yanı... yoksa şunu öldürün, buna böyle ceza verin, cennet, cehennem mahşer konuları sik beyinli ergen ateistlerin dediği gibi öyle boş konular değil.
binaenaleyh aslında gerçekten dürüst, yani çok dürüst bir insanın dürüstlüğü aynı zamanda doğamızda olan aç gözlülük, açık bilgisizlik, nankörlük ve cimrilik gibi anlık değişiklik gösterebilen yapımızla yüzleşmeyi beraberinde getirdiğinden onun bazı isteklerini yapma iki yüzlülüğündense hiç iletişime geçmeme noktasına getiriyor insanı... -o kadar dürüstsen bir pislik olarak tanrının karşısına geçmeye utanmıyor musun- bunun ertesinde olmadığı ve hatta ondan nefret etmemizi sağlayacak olay ve fikirleri araştırıp benimseme süreci geliyor. allah varsa neden böyle, allah varsa neden şöyle gibi hedeler...
örneğin ferhunde öldürüldüğü zaman "ulan allah olsa, bu ağzından allahuekber düşmeyen lavuklara biraz da olsa hayrı dokunurdu" diye düşünürüm.
özetle; olabilecek en mantıklı tanrılardan biridir fakat benim açımdan varlığı veya yokluğu tam manasıyla muğlaktır. 30 yıldır dengede götürdüğüm düşüncelerimin bana uygun olduğunu, yani bilgiye salt bilgi olarak bakmanın bana uygun muhtemel en iyi sonucu verdiğine inandığımdan; eğer bir tanrı var ve o allah ise zaten bana gıcık olmayacaktır. öte yandan ateistlerin kesinlikle en az afgan müslolar kadar fanatik mal sürüsü olduğunu düşünüyorum.
