var olduğu konusunda sadece kainata baktığımda emin olduğum yüce yaradandır. isimlere tanımlara takılmayın, yahudinin yehovasıdır, müslüman'ın allah'ıdır. hristiyan'ın tanrısıdır. esas itbari ile ilahi olmayan dinlerde dahi, birliği tekliği konusunda ittifak vardır. o kadar ki buda heykeline baktığınızda, rahip buda'nın bir el işareti yaptığını görürsünüz. (bizim türk algısına göre ''topsun'' der gibi yani. *) ancak onun amacı, tanrı'dan var etme gücünü alıp insanları yokluktan, yokluğa atılmaktan kurtarmaktır. denilebilir ki tanrı fikri insanlık tarihiyle yaşıttır, hatta bilinen bir tarihi yoktur, sosyal bilimler bu konuda kifayetsiz kalıyor. he şimdi kalkıp el-ilah vurgusu yapacak olan andavallara gelince, bunun açıklaması bir çok defa yapıldı, bizzat bende yaptım çok yerde ama anlamak isteyen olmadığı için kendimi yormayacağım.