Akılla bir söyleşim oldu dün gece:
Dedim: Ey akıl, ey bilginin anası! Soracaklarım var cevap verir misin? Zordayım bir yol gösterir misin?
Dedim: Şu yaşamdan bıktım ne yapsam?
Dedi: Biraz daha yan ve dayan!
Dedim: Anlat bana, nedir şu yaşamak?
Dedi: Bir düş, bir görüntü ve kaybolmak.
...
ey guzel sen ki bana derdi derman edensin
şimdi, çekil onumden diye ferman edensin
senin yuzun canim kiblesi olmuş bir kez
ne yapsin kible mi degiştirsin bu can dersin?
Aldırma dünyaya hükmeden şu üç beş eşeğe,
Kendini en bilgin sanan şu cahillere,
Eşek gözüyle bakar onlar eşekliklerinden,
Kendileri gibi eşek olmayan herkese.
sözlük'te ve avrupa'da -ne alakaysa- daha çok şair yönü bilinen ilim zatı.
ilim araştırmaları üst düzeyde bir insan. örneğin kullandığımız takvim 3.300 yılda bir gün hata verirken, ömer hayyam'ın bulduğu takvimdeki hata 5.000 günde bir gündür.
bu şiiri en güzellerindendir,tokat gibidir,silkeler insanı,
Niceleri geldi neler istediler
Sonunda dünyayı bırakıp gittiler
Sen hiç gitmeyecek gibisin değil mi?
O gidenlerde hep senin gibiydiler
Bu dünya kimseye kalmaz bilesin
Er geç kuyusunu kazar herkesin
Tut ki , Nuh kadar yaşadın zor bela
Sonunda yok olacak sen değil misin ?
Var mı dünyada günah işlemeyen söyle:
Yaşanır mı hiç günah işlemeden söyle;
Bana kötü deyip kötülük edeceksen,
Yüce Tanrı, ne farkın kalır benden, söyle.
Sensiz camide, namazda işim ne?
Seninle buluşma yerim meyhane.
Benim sevmem de böyle, yüce Tanrı:
istersen kaldır at cehennemine.
Tanrı gönlünce yaratır da her şeyi
Neden ölüme mahkum eder hepsini?
Yaptığı güzelse neden kırar atar
Çirkinse suçu kim kime yüklemeli?
mükemmel zekanın ürünü olan bunlar ve bunlar gibi dörtlüklerinde tanrıdan hesap sorması, onunla tartışması; heleki yaşadığı dönemde bunları dile getirmesi kişiyi bu adama taptırmaya yeter de artar.
haram, acı, kötü derler canım şaraba
oysa ne hoş şey, hele bir güzel sunarsa;
için bakın; hem doğrusunu isterseniz,
haram dedikleri her şey hoş galiba!
bu dünyaya kendi isteğimle gelmedim ben
şaşkınlıktan başka şeyim artmadı yaşarken
kendi isteğimle de gidiyor değilim şimdi
niye geldik niye gidiyoruz bilmeden
kimse bilmez adlı mükemmel ötesi şarkının sözlerinin de sahibi olan, vakti zamanında kafası her zaman iyi olmuş şair insan.
mehmet güreli nefis söyler bu şarkıyı.zuhal olcay da yorumlamıştır.
bulut geçti, gözyaşları kaldı çimende
gül rengi şarap içilmez mi böyle günde?
bugün bu çimen bizim, yarın kim bilir kim
gezecek bizim toprağın yeşilliğinde.
*****
seher yeli eser yırtar eteğini gülün
güle baktıkça çırpınır yüreği bülbülün
sen şarap içmene bak, çünkü nice gül yüzler
kopup dallarından toprak olmadalar her gün.
*****
bu yıldızlı gökler ne zaman başladı dönmeye?
ne zaman yıkılıp gidecek bu güzelim kubbe?
aklın yollarıyla ölçüp biçemezsin bunu sen
mantıkların, kıyasların sökmez senin bu işe.
yaradılışın maksadı, kainatın özüyüz!
biz aklın cevheri, göz nuru, gözüyüz!
varlık çevresi yüzük gibidir, biz taşında -
en manalı yazıyız, hilkatin son sözüyüz...
Amin Maalouf,Semerkant kitabında ömer hayyam'ın hayat hikayesini gayet hoş bir dilde anlatmıştır. Yaşadığı yeri, koşullarını ,ilk aşkı cihanı,hayyam yazması'nı hangi şartlarda kimin sayesinde yazdığı'nı küçük bir hikayenin içine oturtmuş,kitabın içinde ömer hayyamı bulabileceğimiz gibi Selçuklular hakkında da bir çok bilgiye ulaşabilirsiniz.Ve doğu kültürleri hayranıysanız, hayyamında bir zamanlar yaşadığı yer olan iran hakkında da geniş bilgiye yer var.
Hergün biri çıkar,başlar,benim, ben, demeye
Altınları gümüşleriyle övünmeye,Benim,ben,demeye
Tam işleri dilediği düzene girer,
Ecel çıkıverir pusudan,benim ben diyeBenim,ben,demeye
siya siyabend adlı güzide grubumuz şarkılarında bolca ömer hayyam'ın dizelerini gezdirir. keza ömer hayyam'a ilgim oradan gelmektedir. şaraba ve kadına olan bağlılığı sayesinde gönlümü binlerce kez çalmıştır. aynı yolun yolcusu olmaktan gururlanmaktayımdır. ayrıca rivayete göre kendisi zamanında bir kıza aşık olup kıza varamayınca dinden uzaklaştığı ve şaraba kendini vurduğu söylenir.
son olarak demir demirkan son albümünde hayyam'dan esinlenmiş ve;
kafam şimdi bi dünya,
döner yalpa yalpa...
akan sular şarap olsa,
hayyam gelip kral olsa!
