Dizelere döktüğü bağımsızlık idealiyle Atamıza ilham veren, “Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür” şairimiz, Türk Edebiyatı’nın unutulmaz ismi, Galatasaray Spor Kulübü’nün Hami Başkanı. 111 yıl önce bugün vefat etmiştir.
Servet-i fünun akımının en önemli temsilcisi olan, Atatürk'ü etkileyen kişilerden olan, harika şiirlere sahip Türk edebiyatının en önemli şairlerinden biridir. Huzur içinde uyusun.
“Ferda” (Yarın, Gelecek) adlı şiirinde zamanın gençliğine seslenerek;
“Asrın, unutma, harikalar (şimşekler) asr-ı feyzidir
Her yıldırımda bir gece, bir gölge devrilir
Bir ufk-u itilâ (yükselme) açılır, yükselir hayat
Yükselmeyen düşer, ya terakki ya inhitat (çöküş).
Yine Fikret “Sabah Olursa” başlıklı şiirinde gençlere şöyle seslenmişti:
“…Siz, ey fezâ-yı ferdanın (geleceğin uzayının)
Küçük güneşleri, artık birer birer uyanın
Ufukların ebedi iştiyakı (özlemi) var nura
Tenevvür (aydınlanma) asrımızın işte ruh-i amali, (emellerinin ruhu).
Fikret, bu çok anlamlı şiirinde gençliğe “aydınlık içinde, şükredilecek bir kurtuluşa” doğru koşmaları mesajını veriyor ve şöyle devam ediyordu:
“Ümmidimiz bu ölürsek de biz, yaşar mutlak
Vatan sizinle şu zindan karanlığından uzak”
Atatürk’ün bilim ve fen konusunda etkilendiği şairler arasında yazar Peyami Safa’nın babası olan ismail Safa’nın 1899 yılında yazdığı “ilim ve Fen” başlıklı şu ilginç şiirini de burada hatırlatmak istiyorum:
“ilim için kendimizi yormalıyız,
Çin’de de olsa varıp sormalıyız,
Medeniyyet gidiyor hep ileri,
Artıyor komşuların bilgileri
Hangi sanat elimizden gelmez,
Fikrimiz hangi kata yükselmez,
Var mı bir fen ki, biraz gayretle
Muktedir olmayalım tahsile.”
bir zamanlar haftada bir kere falan evini ziyaret ederdim. dünyanın en güzel yerinde fikrimce. ne var ki, uzun süredir yapmıyorum bunu. az önce fark ettim. hiç şüphesiz bir eksiklik.
maddi yönden dara düştüğü bir vakitte yakın bir arkadaşı kendisine iş teklifinde bulunur. kendisinin bu teklife verdiği cevap oldukça dokunaklıdır:
“- biz dostuz. bana teklif ettiğin bu iş daha az bir ücrete bu konuda benden daha kabiliyetli birine yaptırılabilir. ben bu işi kabul edemem. ücreti yüklü, işi hafif lâkin minneti çok ağırdır. “
“Hak bildiğin yolda yalnız da olsan ilerleyeceksin”
Bu topraklardaki aydın ve hür fikrin mimarlarından biridir. Öncüdür. Daha kadın hakları falan dünyada konuşulmazken “elbet sefil olursa kadın, alçalır beşer” sözünü söylemiştir. Şiirlerinin her biri insanlık adına cesarettir, umuttur. Bugün vefatının 104. Yıldönümüdür.
isminin ilk hecesiyle soyisminin ilk hecesi, isminin ikinci hecesiyle de soyisminin ikinci hecesini birleştirdiğinizde yine isim soyismine ulaşacağınız kişi.
"Aydın" figürünün en önemli, belki de ilk temsilcilerindendir. Eserlerinde "ideal insan" figürünü anlatmaya çalışmıştır. Bedeni değil belki ama fikirleri 151 yaşındadır.
Fikirleriyle "Türk aydın" figürünün öncülerinden biridir. Çocuklar için yazdığı "Şermin" kitabı da dahil her şiirinde ideal insanın tanımını yapmış, yozlaşmış düşüncelere savaş açmıştır. Öyle ki bir Asır önce cesurca belirttiği fikirlerini bugün söyleyebilecek "şair" çok azdır.
