allah-kul ilişkisini, kadın-erkek ilişkisini, insan-insan ilişkisini güzel bir şekilde ele almış başucu kitabıdır.
--spoiler--
mütevazilerin alametleri on şeydir:
hizmetçisi ile yemek yemek,
asa ile yürümek,
yollarda eziyyet veren şeyleri kaldırmak,
çocuklara tebessümle selam vermek,
yalnız başına yaya yürümek,
fakirler ile oturup, onları görmek,
çarşıdan, evine lazım olan şeyi kendisi getirmek,
koyundan süt sağmak,
merkebe binmek,
komşuların kendisine düşen hizmetlerini yapmaktır.
--spoiler--
Avrupa'da bilimadamları kiliseye savaş açıp
canlarını verirken,
Bizim Osmanlı'daki bilimadamları bunları
keşfrediyorlardı.
''Öğleden evvel ve sonra cima edenin veledi
şaşı olur.
Ramazan bayramı gecesi cima edenin veledi
anaya ve babaya ási olur.
Kurban bayramı gecesi cima edenin veledi
dört veya altı parmaklı olur. ''
-Erzurumlu ibrahim Hakkı, Marifetname, 18.
yüzyıl
Sonra da vay efenim Harf devrimi yapıldı
cahil kaldık.
bilinen ezberin aksine bilimsel ve teolojik anlamda neredeyse hiç bir kıymeti harbiyesi olmayan kitaptır. beylik klişeleri marifet gibi sıralar: Durgun suya işeme geri zekalı olursun, mezar taşını okuma hafızan zayıflar, tuvalette konuşma kalbin kararır vs... Çok ciddi anlamda da bilimsel problem vardır. Misal; verdiği güneş ile dünya arasındaki mesafe gerçeklikten uzaktır, onun hesabına göre güneş aydan bile yakındır dünyaya. Bir de karakter analizleri vardır ki, sadece şiirseldir: kim ki boyludur tavil, sade dil olur cemil, kim ki boyludur kasir hilesi vardır kesir, kim ki orta boyludur akil ve hoş huyludur. Vasata övgüden vazgeçtik, uzun boyluları salak ve saf yerine koyar, kısa boylular ise fitnecidir. *... işte böyle...
