borçalı ve kazak boyundan olmak üzere iki gruba ayrılan, kuman-kıpçak, hazar ve bulgar türkleri'nin önasya kolunu oluştururlar. aslen, kafkasların doğu-güneydoğu şeridindeki debed ve borçalı nehirleri bölgesindendirler. giydikleri siyah astragan kalpaklardan dolayı onlara karapapaklar adı verildiği rivayet olunur ve bundan dolayı da karakalpaklarla karıştırılırlar. kendilerini 'terekemeler' olarak adlandırırlar.
1828 yılında imzalanan türkmençay antlaşması ile bir bölümü kars'a bir bölümü ise azerbaycan'ın sunduz bölgesine göç etmişler, 1904 yılında başka bir grup, kars ve ardahan bölgesine gelmiş ve yerleşmiş, 1914 yılından sonra bu gruplar anadolu'nun iç bölgelerinde; adana, sivas, kayseri, tokat, amasya yörelerine yeniden göç etmişlerdir. 1921 yılında asya'da yaşam sürdüren diğer karapapak boyları da, rusların çekilmesi ve gümrü antlaşmasına bağlı nüfus mübadelesi ile birlikte kars, tiflis, kazak ve akbaba bölgelerine yerleştirildiler.
günümüzde, kars ve ardahan başta olmak üzere adana, kayseri, tokat, amasya merkez ve diğer ilçeleri ile sivas'ın yıldızeli ilçesine bağlı bulunan yaklaşık 100 köyde 30 bin civarında karapapak orijinli vatandaşın yaşadığı tahmin edilmektedir.
ilginçtir, esmer olmayan ve hatta renkli gözlü olanlarımız da vardır. oğuz ve kıpçak karışımı bir türk boyu olduğumuz için her iki taraftan da almışız bir şeyler. bazılarımız güneş yanığı kavruk tenli olabiliyor evet.
kökenleri Kafkasya ve Güney Kafkasya'ya dayanan, Oğuz ve Kıpçak boylarının karışımıyla şekillenmiş kadim bir Türk topluluğudur. Geleneksel olarak giydikleri siyah kuzu derisi kalpaklar (papak) nedeniyle bu isimle anılırlar. Göçebe kültürün izlerini taşıyan hayvancılık ve tarım önemli geçim kaynaklarıdır. Misafirperverlikleri, düğün gelenekleri ve halk ozanlığı (aşıklık) kültürü toplumsal yaşamın merkezinde yer alır. Zengin bir hamur işi ve et kültürüne sahiptirler. Kafkas mutfağının izlerini taşır; hıngel ve hangel gibi yemekleri ile meşhurdur.
Gürcistan: Borçalı bölgesi, Karapapakların en önemli tarihi yurtlarından biridir.
Azerbaycan: Gence-Kazah bölgelerinde yaşarlar.
iran: Sulduz (Nadeh) ve çevresinde yerleşik Karapapak nüfusu mevcuttur
