aslında o kadar da kötü biri değilmiş sanırım. hakkında şu bilgileri öğrendim.
I. Abdülhamid'in padişahlığı döneminde sosyal, kültürel ve ekonomik gelişmelerden bazıları şunlardı;
Mülkiye (Siyasal Bilgiler), Fakülte düzeyine getirilerek açıldı.
Memurlara sicil tutulmaya başlandı.
Eski Eserler Müzesi açıldı.
Hukuk Fakültesi açıldı.
Divan-ı Muhasebat (Sayıştay) kuruldu.
Güzel Sanatlar Fakültesi açıldı.
Hamidiye Ticaret Mekteb-i Alisi günümüzdeki adıyla istanbul iktisadi ve Ticari ilimler Akademisi açıldı.
Yüksek Mühendislik Fakültesi açıldı.
Dârülmuallimât (Kız Öğretmen Okulu) açıldı.
Terkos Suyu hizmete girdi.
Bütün yurtta idadiler (Lise) açılmaya başlandı.
Ziraat Bankası kuruldu.
Bursa'da ipekhane açıldı.
Halkalı Ziraat ve Veterinerlik Fakülteleri (Halkalı Ziraat ve Baytar Mekteb-i Âlisi) açıldı.
Bursa Demiryolu hizmete girdi.
Aşiret Okulu açıldı.
Bütün yurtta Rüşdiyeler (Ortaokul) açılmaya başlandı.
Kudüs Demiryolu hizmete girdi.
Ankara Demiryolu hizmete girdi.
Hamidiye Kâğıt Fabrikası kuruldu.[74]
Kadıköy Gazhanesi kuruldu.
Beyrut'ta liman ve rıhtım inşa edildi.
Osmanlı Sigorta Şirketi (Osmanlı Umum Sigorta Şirketi)[75] kuruldu.
Kadıköy Su Tesisatı hizmete girdi.
Selanik-Manastır Demiryolu hizmete girdi.
Şam Demiryolu hizmete girdi.
Eskişehir-Kütahya Demiryolu hizmete girdi.
Galata Rıhtımı inşa edildi.
Beyrut Demiryolu hizmete girdi.
Darülaceze (Kimsesizler yurdu) hizmete girdi.
Mum Fabrikası kuruldu.
Afyon-Konya Demiryolu hizmete girdi.
Sakız Adası'nda Liman ve Rıhtım inşa edildi.
istanbul-Selanik Demiryolu hizmete girdi.
Tuna Nehri'nde Demirkapı Kanalı açıldı.
Şam-Halep Demiryolu hizmete girdi.
Şişli Etfal Hastanesi hizmete girdi.
Hicaz Telgraf hattı kuruldu.
Hama Demiryolu hizmete girdi.
Basra-Hindistan Telgraf hattı Beyoğlu'na bağlandı.
Hamidiye Suyu hizmete girdi.
Selanik'te Liman ve Rıhtım inşa edildi.
Haydarpaşa Liman ve Rıhtımı inşa edildi.
Maden Fakültesi açıldı.
Şam Tıp Fakültesi açıldı.
Haydarpaşa Askeri Tıp Fakültesi açıldı.
Trablus-Bingazi Telgraf hattı kuruldu.
Konya Ereğlisi'nde demiryolu hizmete girdi.
Trablus Telsiz istasyonu kuruldu.
Bütün yurtta Telsiz istasyonları kuruldu.
Medine Telgraf Hattı kuruldu.
Şam'da Elektrikli tramvay hizmete girdi.
Hicaz Demiryolu hizmete girdi. 27 Ağustos'ta istanbul'dan kalkan tren, 3 gün sonra Medine'ye ulaştı.
ilk rakı fabrikası Tokat Umurca açıldı.[76][77]
ilk bira fabrikası Bomonti açıldı.[78]
Onu bu şekilde tanımlayanların dayanakları şunlardır:
Büyük devletleri birbirine karşı dengeleyerek Osmanlı'nın ömrünü uzatmaya çalışması.
Güçlü bir istihbarat (hafiye) ağı kurması.
Diplomasiye önem vermesi ve mümkün olduğunca savaştan kaçınması.
Rakiplerini dikkatle izlemesi ve devlet yönetiminde temkinli davranması.
Nitekim II. Abdülhamid'in kendi hatıratında, "kurnaza karşı kurnazca hareket etmeye karar verdiğini" ifade ettiği de aktarılır.
Bununla birlikte, bazı tarihçiler aynı özellikleri "ihtiyatlı", "şüpheci" veya "otoriter" olarak değerlendirirken; bazıları ise "ileri görüşlü bir diplomat" olarak niteler. Bu nedenle "kurnaz padişah" ifadesi resmî bir unvan değil, tarih yorumlarında sık kullanılan bir nitelemedir.
