evet bizi ülke olarak büyük bir ekonomik çıkmaza doğru götüren para birimi. O kadar okudum ama ülkemizde reel olarak neden arttığını izah edecek bir açıklama bulamadım. Oturdum ben de kendi meşrebimce yazdım:
Önce ABD sonra ülkemizi ele alacağım:
1- ABD:
Siyasal olarak makas değiştirdiler. Yıllardır altın karşılıksız bastıkları dolarları dünyaya pompalayarak dünyanın gayri milli safi hasılasını yükselttiler. Bunu temelde Çin sağladı tabii ki. Yıllardır dünya refahını gerçekte tek arttıran ülke Çin. Bizler o üretilen katma değeri her yerde made in china etiketli ürünleri ucuza alarak tükettik. Peki neler oluyor da düzeni değiştirmeye çalışıyor abd?
Çok basit dünyada istihtam yaratacak büyük şirketleri ucuz iş gücü sebebiyle gelişmekte olan ülkelere ve Çin'e yatırım yapmıştı daha büyük karlılık için. Ve çok zengin oldular, hem de inanılmaz. Çoğu devletin bütçesini aştılar( apple'ı düşünün.) Ama amerikan halkı bu refahdan pay alamadı aksine azalan istihdam nedeniyle sıkıntılar yaşadı. Trump işte bu olaya neşter vuruyor. bırakın dünyayı ülkemize dönün, kendi vatandaşınıza iş aş verin diyor. Ve faizleri yükselterek burada da bakın yüksek paralar kazanabilirsiniz diyor. Ve dolar akışı amerika'ya doğru dönüyor, dünya değer kazanıyor diğer para birimlerine karşı...
2- Türkiye:
Aslında temelde inşaat etkilerini anlatacaktım ama önce garnitürleri sunayım:
Uzun yıllar sonra kendi coğrafyasında kendi politikasını uygulamaya koydu TC. Bu kimin hoşuna gitmedi? Tabiki işid'i kurup terörizm ile dünyayı terbiye etmeye kalkan abd'yi ve Ortadoğu'da söz sahibi olmaya çalışan AB'yi. PKK, Fetö akabinde şimdi oynanan dolarla köşeye sıkıştırma hamlesi. Hatırlayın Rusya Ukranya'ya girdiğinde de petrol hamlesi oynadı ABD. Ana geliri petrol olan Rusya'nın belini kırmak için petrol aşırı değer kaybettirildi ve ekonomik sarsıntı geçirdi Rusya.
Peki Erdoğan'ın hiç mi şucu yok. 14 yıldır ülkeyi yöneten ve iyi kötü ülke refahını arttırabilmiş olan erdoğan hükümetleri şimdi neden bu kadar zorda? Cevap basit. Erdoğan hiç bir zaman gerçek anlamda uzun vadeli planlama yapmadı. Meyvesini yiyemeyeceği ağacı dikmedi. (Yani açılışını yapamayacağı yatırımlardan uzak durdu, temelini atmadı) Geneli orta vadeli planlamalar. Bakın yol ve köprü havalanı önemli. Bunlar ihtiyaç ama senin ülken sanayi ülkesi değilse bunlar lüks oluyor. Beton yatırımları, parasal geri dönüşü olmayan ve sadece inşaat aşamadında istihtam yaratan ve konfor artıran projeler. yani bu servetlerin toprağa gömülmesi demek bir yerde.
bizim aç gözlü müteahhitlerimiz de kolay kazanılan parayla dünyalar inşa ettiler. Neden inşaat ile uğraşanlar fabrikatörleri(ki ihracat sektörünü oluşturuyorlar, ülkeye dolar girişi sağlarlar) solladı? Sonunda ispanya gibi inşaat üzerine kurulu ekonomimiz tıkandı.
Erdoğan hükümetlerinin devlet olarak fabrika yatırımı yapmadıkları için baraj dışında yaptıklarının uzun vadede dönüşü yok. (Barajlar en azından bir üretim aracı.)
Ve siyasal nedenlerle ülkeyi riskli bulup terkeden yabancı yatırımcılar da bu işin tuzu biberi oldu. Şu an milletimiz psikolojik eşiği geçip tl satıp dolar alarak yastık altına çekerse daha bir girdaba yakalanacağız. Az olan piyasadaki dolar daha da azalacak fiyatı daha da artacak. Dolar temelli fiyatlandırlmayan bir ürün de olmadığı için kriz gerçekleşecek, çarklar duracak.
Neler yapılabilir? Açıkcası bunu söyleyen de yok bir kaç ses dışında. Ben kendi açımdan zarar edeceğimi bile bile yapıyorum. TL mevduatımı dolara çevirmedim hala. Darbe sonrası tl'de kalmanın akıllıca olmadığını herkez biliyor, ekşiciler burada kendini alim sanmasın. Ama milletimiz dolara yönelerek yangını daha da büyümesini engellemeye çalıştı elinden geldiğince. Aptal ekşiciler dalga geçe dursun. Gemideki deliği bir şekilde kendi imkanlarıyla tıkamaya çalıştı rantçı beyaz türkler güvertede göbeğini kaşırken. Peki bu ne kadar böyle gider? Bilmek mümkün değil. varlıklarımız oldukları yerde eriyor gidiyor göz göre göre..
yaklaşık bi 5 sene önce bisiklet almayı düşünüyordum. malum her şey gibi bisikletler de dolar endeksli. fiyatlarına baktığımda dolar az düşsün o zaman alırım iyisinden bir tane demiştim. ama işler hiç düşündüğüm gibi gitmedi. dolar 5 sene boyunca azalmak bir tarafa mütemadiyen arttı ve hatta katlandı. emeği geçen herkesin allah belasını versin.
fed kararları, ohal, ülkedeki çalkantılı süreç, dış siyasetimiz, savaş vs. vs. vs.
ülkenden dolar çıkarsa, dolar senin para birimin karşısında değer kazanır.
yabancı yatırımcı da en üstte bahsettiğim nedenler bütünü yüzünden topukları götüne vura vura kaçtığı için dolar durdurulamıyor.
yani halk dolar bozdursun, dolar düşsün vs. bunlar illüzyondan ve günü kurtarmaktan ibaret.
ha bir de küresel güçler, dış mihrak vs. muhabbeti var;
bu nasıl bir dış mihraksa ingiltere'yi geçip en büyük 5. ekonomi olan hindistan'ı, elektronik piyasasını yavaş yavaş domine edip amerika'nın ekmeğine ortak olan güney kore'yi değil de bir sikim üretemeyen bizi çekemiyor ve böyle oyunlar oynuyor.
dolar karşısında en çok değer kaybeden meksika pezosu, türk lirası ve gambiya basisi küresel güçlerin yükselişini çekemediği ülkeleri açıkça gözler önüne seriyor zaten.
gambiya ve türkiye'ye oynanan oyunların farkındayız!
bütün ekonomisi ülkesine kısa vadeli kazanç için sıcak para getiren yabancı yatırımcılara bağlı bir ülke olduğumuz için bu hallere düştüğümüzü sanmayın sakın!
elinde parası olan için mükemmel bir yatırım kaynağıdır. ocakta merkez bankasının faiz kararı anayasa oylama sureci fed faiz konuşması ve trump in başkanlık koltuğuna geçmesinden dolayı parası olmayan in böbreklerini ipotek ettirilmesinde fayda görülen hadiseler zinciridir.
ehonomimiz çoh eyi. işte bunlar hep feto ve dış mihrakların oynu.
an itibariyle 3.68 gün sonu 3.70 sınırını aşacak gibi görünmektedir. merkez bankası beklenen hareketi, siyasi baskı sonucu ısrarla faizi yükseltmemektedir.
3.60 bandını kırmış olan dolar için senaryo daha da kötü bir hal alır.
Bu 2014 ten beri süre gelen yükseliş trendinin kırıldığını gösterir. bu trendin kırılması ne demek diye soran olur ise ana yükseliş trendiydi kendisi.
ekonomiyi yönetenlerin beceriksiz ve liyakatsizlikleri sayesinde bu haldedir.
Gelişmekte olan para birimlerinde geçtiğimiz hafta içinde dolar bandı sert düşüş yaşamışken tl karşısında yeni bir rekor kırmıştır.
daha evvel eylül ayında bu trendi zorladı ancak direkten döndü dediğimiz halde dolar 3.6360 seviyesinde bir kapanış yaptı.
peki bu trend neden kırıldığında senaryo daha kötü bir hal alır.
yatırımcılar teknik analiz ile temel analizi harmanlar ve yatırımını ona göre yapar.
teknik analizde trend üstünde kapanış yapmış dolara yatırım yapması için temel analiz devreye girer ki: bu enflasyon rakamları işsizlik oranı, mb müdahaleleri, siyasi durum ile belirlenir.
şimdi parası olan birinin yapacağı şey kesinlikle dolar almak olacak.
fibonacci seviyesinde doların bir üst direnci benim gördüğüm kadarı ile 3,92 ve bu pazartesiden itibaren müdahale edilmez ise bir ay içinde bile gelebilir.
edit: kesinlikle yatırım tavsiyesi değildir.
Bu grafik herşeyi özetliyor doların yükselişi durmayacak Tl çöküşte ama hala başkanlık ekonomi iyi diyen insan ya maldır yada yandaş. https://galeri.uludagsozluk.com/r/1296651/+
