evet bizi ülke olarak büyük bir ekonomik çıkmaza doğru götüren para birimi. O kadar okudum ama ülkemizde reel olarak neden arttığını izah edecek bir açıklama bulamadım. Oturdum ben de kendi meşrebimce yazdım:
Önce ABD sonra ülkemizi ele alacağım:
1- ABD:
Siyasal olarak makas değiştirdiler. Yıllardır altın karşılıksız bastıkları dolarları dünyaya pompalayarak dünyanın gayri milli safi hasılasını yükselttiler. Bunu temelde Çin sağladı tabii ki. Yıllardır dünya refahını gerçekte tek arttıran ülke Çin. Bizler o üretilen katma değeri her yerde made in china etiketli ürünleri ucuza alarak tükettik. Peki neler oluyor da düzeni değiştirmeye çalışıyor abd?
Çok basit dünyada istihtam yaratacak büyük şirketleri ucuz iş gücü sebebiyle gelişmekte olan ülkelere ve Çin'e yatırım yapmıştı daha büyük karlılık için. Ve çok zengin oldular, hem de inanılmaz. Çoğu devletin bütçesini aştılar( apple'ı düşünün.) Ama amerikan halkı bu refahdan pay alamadı aksine azalan istihdam nedeniyle sıkıntılar yaşadı. Trump işte bu olaya neşter vuruyor. bırakın dünyayı ülkemize dönün, kendi vatandaşınıza iş aş verin diyor. Ve faizleri yükselterek burada da bakın yüksek paralar kazanabilirsiniz diyor. Ve dolar akışı amerika'ya doğru dönüyor, dünya değer kazanıyor diğer para birimlerine karşı...
2- Türkiye:
Aslında temelde inşaat etkilerini anlatacaktım ama önce garnitürleri sunayım:
Uzun yıllar sonra kendi coğrafyasında kendi politikasını uygulamaya koydu TC. Bu kimin hoşuna gitmedi? Tabiki işid'i kurup terörizm ile dünyayı terbiye etmeye kalkan abd'yi ve Ortadoğu'da söz sahibi olmaya çalışan AB'yi. PKK, Fetö akabinde şimdi oynanan dolarla köşeye sıkıştırma hamlesi. Hatırlayın Rusya Ukranya'ya girdiğinde de petrol hamlesi oynadı ABD. Ana geliri petrol olan Rusya'nın belini kırmak için petrol aşırı değer kaybettirildi ve ekonomik sarsıntı geçirdi Rusya.
Peki Erdoğan'ın hiç mi şucu yok. 14 yıldır ülkeyi yöneten ve iyi kötü ülke refahını arttırabilmiş olan erdoğan hükümetleri şimdi neden bu kadar zorda? Cevap basit. Erdoğan hiç bir zaman gerçek anlamda uzun vadeli planlama yapmadı. Meyvesini yiyemeyeceği ağacı dikmedi. (Yani açılışını yapamayacağı yatırımlardan uzak durdu, temelini atmadı) Geneli orta vadeli planlamalar. Bakın yol ve köprü havalanı önemli. Bunlar ihtiyaç ama senin ülken sanayi ülkesi değilse bunlar lüks oluyor. Beton yatırımları, parasal geri dönüşü olmayan ve sadece inşaat aşamadında istihtam yaratan ve konfor artıran projeler. yani bu servetlerin toprağa gömülmesi demek bir yerde.
bizim aç gözlü müteahhitlerimiz de kolay kazanılan parayla dünyalar inşa ettiler. Neden inşaat ile uğraşanlar fabrikatörleri(ki ihracat sektörünü oluşturuyorlar, ülkeye dolar girişi sağlarlar) solladı? Sonunda ispanya gibi inşaat üzerine kurulu ekonomimiz tıkandı.
Erdoğan hükümetlerinin devlet olarak fabrika yatırımı yapmadıkları için baraj dışında yaptıklarının uzun vadede dönüşü yok. (Barajlar en azından bir üretim aracı.)
Ve siyasal nedenlerle ülkeyi riskli bulup terkeden yabancı yatırımcılar da bu işin tuzu biberi oldu. Şu an milletimiz psikolojik eşiği geçip tl satıp dolar alarak yastık altına çekerse daha bir girdaba yakalanacağız. Az olan piyasadaki dolar daha da azalacak fiyatı daha da artacak. Dolar temelli fiyatlandırlmayan bir ürün de olmadığı için kriz gerçekleşecek, çarklar duracak.
Neler yapılabilir? Açıkcası bunu söyleyen de yok bir kaç ses dışında. Ben kendi açımdan zarar edeceğimi bile bile yapıyorum. TL mevduatımı dolara çevirmedim hala. Darbe sonrası tl'de kalmanın akıllıca olmadığını herkez biliyor, ekşiciler burada kendini alim sanmasın. Ama milletimiz dolara yönelerek yangını daha da büyümesini engellemeye çalıştı elinden geldiğince. Aptal ekşiciler dalga geçe dursun. Gemideki deliği bir şekilde kendi imkanlarıyla tıkamaya çalıştı rantçı beyaz türkler güvertede göbeğini kaşırken. Peki bu ne kadar böyle gider? Bilmek mümkün değil. varlıklarımız oldukları yerde eriyor gidiyor göz göre göre..
