Bir yaratıcının olduğunu ama dinin olmadığını savunan görüş. Pratikte ateizm ile aynıdır.Yaratacının dünyaya müdahale etmediğini savunur. Cennet,cehennem, melek, şeytan bunların hepsini reddeder. Yaratıcının evreni kendi kendine idare edebilecek özellikte yarattığını savunur. Şüphesiz ki evet yaratıcının buna gücü yeter fakat evrenin kendi kendini idare etmediğini çok net bir şekilde görebiliriz. Nasıl mı?
En basitinden aynı yükseklikten aynı pozisyonda düşen iki insan düşünün birisi ölürken diğeri hayatta kalabiliyor. Normal şartlarda yaratıcının müdahale etmediğini düşündüğümüzde bu olay çelişkidir. Kafasına kurşun sıkılıp ölmeyen insanlar da var bakma öyle.
Bir diğer noktada imtihan olayının insana ait bir özellik olduğunu ve yaratıcının insani özellikler taşımayacağını yani imtihanın olmadığını cennet cehennemin olmadığını savunuyorlar. Evet yaratıcıda insani özellikler yoktur ama bize bildirdiği ayetinden anlıyoruz ki bize ruhundan üfledi. *~ düştümü jeton?
(32/SECDE-9: Sonra onu tamamlayıp şekillendirmiş, ona kendi ruhundan üflemiştir. Ve sizin için kulaklar, gözler, kalpler yaratmıştır. Ne kadar az şükrediyorsunuz!)
2010'dan sonra bu akıma -ya da dine- katılım oldukça artırmıştır. Sebebi en başta ak parti, tarikatlar, diyanetin ileri geri açıklamaları, daiş ve ensar vakfı olayları gibi şeylerdir.
Tatlı su müslümanlığının bi üst seviyesi. Zamanında deistim dediğimde "neyi değiştin" dönütlerine az maruz kalmadım. Ha sorsanız nasıl deistsin diye ramazandan ramazana yaklaşık 20 gün oruç tutan deistlerdenim.
gerçek tanrı inancı, sonra bu tanrının gücünden yararlanmak isteyen kimseler onunla görüştüğünü iddia ederek istek emir ve arzularını tanrı istiyor şeklinde sunuyor ve dinler ortaya çıkıyor, tüm tanrı kavramları birbirinden saçma, ama deizm en azından zararlı değil.
iddia ettiği yaratıcı güç hakkında hiçbir kesin tanımı bulunmayan görüş. deizme göre, bir güç bu evreni es kaza yaratmış ve içinde neler olup bittiğinden bile haberi yok. kapı kilitlenmiş, insanlar içeride, deizmin tanrısı dışarıda kalmış. birbirlerinden de haber alamıyorlar.
günümüzde insanlık evrenin kesinlikle sonunun geleceğini öğrendi. deizmin tanrısının bundan haberi var mı acaba? belki de es kaza yarattığı ve içinde neler olup bittiğinden haberi olmadığı evrenin sonunun gelmesini bekliyordur. evrenin sonu gelince insanlar da yok olacak, kötülük yapanların yaptığı yanına kaldı yani... yok oldu gitti insanlar... sonra deizmin tanrısı başka bir evren yaratmayı deneyecek.
hatta belki deizmin tanrısının insan diye bir varlıktan bile haberi yok. çünkü evrenin içinde ne olup bittiğinden haberi yok ve evrene müdahale edemiyor.
öyleyse, deistler nesnel ve rasyonel bir ahlak ilkesi ortaya koyamazlar. çünkü deistler, kendi tanrılarının daha neci olduğunu bile bilmiyorlar ve hiçbir şekilde iletişim kuramıyorlar.
belki de deizmin tanrısi şu an es kaza yarattığı evrenin içinde neler olup bittiğini öğrenmeye, belki de müdahale etmeye çalışıyor...
elbetteki tüm bunlar oldukça komik, felsefi olarak da çok yanlış. ama deistlerin hali bu malesef...
ortada tanrısal bir ilke/referans olmadığı için, deistler ahlakı rasyonel olarak temellendiremezler.
deistlerin aynı ateistler gibi her hangi bir şeye iyi ya da kötü demeleri için hiçbir dayanakları yok. çünkü bunun için dine ihtiyaç var.
Deizm, herkesin kendi kafasına göre tanımladığı bir tanrıya sahiptir, her deistin tanrı tanımı diğerinden farklıdır. bu yüzden deizm tam bir fisyaskodur.
aslında teizmden pek farkı yoktur. agnostikler de buna biraz uzak olsa da teizme o da yakındır. teizmi bir bir küme olarak alırsak deizm ve agnostizm veya panteizm hepsi o kümenin içinde kalır. agnostizm ise sadece birazcık taşar fakat asla ateizm kümesiyle kesişmez sadece boşlukta durur.
o yüzden deizm asla ateizmin bir evresi değildir ve ateizme evrilmez, agnostizm de keza öyle.
ateizm bu fikirlerin hepsinin karşında durur çünkü hepsi tanrı kümesine bir şekilde dahildir. ateizm ise onun tamamen dışında ayrı yerdedir.
ayrıca türkiyede deistlerin çoğunun aslında tanrı tanımı veya algısı islam tanrı algısına yakın olduğu için teizmden pek kopuş yaşadığı da söylenemez. o yüzden çoğu deisttin aslında gizli müslüman olduğu gerçeği.
benim anlamadığım ateislere neden laf çakılıyor. sana yanacaksın, ateş seni çağırıyor, zevk için inanmıyorsun diyen hep dindarlar. ateistler en fazla saçma olduğunu söyler gider. nefret söylemi kullanmaz.
teizm çünkü fanatizmdir. bunlar futbol fanatikleri gibi bayrakla kafaya bile vurur.
ayrıca deizm görüş olarak ateizmle uzaktan yakından alaka barındırmaz. ateizm tüm fikirlerin karşısındadır.
tanrı var olabilir diyen biri bile ateizme yakın değildir çünkü teist veya deist argümanların ikna ediciliğine kanmıştır.
Dinin saçma dogmalarından ve ateizmin temelsiz idealarından sıyrılıp tanrı'yı sana vaadettikleri için degil, sadece seni yarattıgı icin sevmeyi sunan inanış.
Edit: "hoşgörü" dini islamın yancıları hemen toplanmış.
hemen teistler dolmuş başlamış yardırmaya, teistlerin tanrı inancı kendi tanrılarını açıklar, deistler de kendi tanrılarını din üzerinden açıklamayıp açıklar.
yani tanrıya inanmak için illa teist olmak, o sikik saçma sapan kitapları dikkate almak kimse zorunda değildir.
ha bana göre deizm kendini temellendirmekte sıkıntı yaşıyor ve tanrıya inanmasıyla bizim inanmamız arasında hiçbir fark yok.
deizmde aslında tanrının varlığına inanç olsa da olmasını gerektirecek hiçbir şey yok. açıklama yaparken de teist argümanların arasında sıkışıp kalabiliyor.
ayrıca tanrı var demek insana bir sürü şey yüklüyor.
varsa neden var?
bizi neden var etti?
bizden ne istiyor?
teistler bunlara kendi dinleri algısında cevap vererek bir nevi bazı açığı kapatıyorlar. tanrının varlığı üzerinde insanı açıklayıp gerek dünyanın gerek insanın amacını ortaya koyuyorlar.
ancak deistler de böyle bir durum ben göremedim.
dinlerin saçma olduğunu söylemek ayrı ancak her boşluğun yerine doldurulması gereken başka bir alan kalır ve deistler bunu dolduramıyor. doldurmak zorunda değilim de diyemez çünkü tanrı var diyorsa bunun bir açıklaması olmalı.
yok değince bir açıklamaya gerek yok zaten.
