her zaman için; bilmediklerimizin, bildiklerimizden daha çok olduğunu unutmak ve bilgi açlığı duymuyor olmaktır. kendini fikir olarak yeterli görmektir. kıyası aşağılara bakarak yapmaktır.
salt bilgisizlik temelinde değerlendirilmemesi gereken olgu. ya da, bilginin tanımını yaptıktan sonra belki bu temelde incelenebilir. özellikle okuma oranı ile doğru orantılı olarak düşünülmesinin büyük hata olduğu kanaatindeyim.
şahsî nazariyatla bakarsam, cehaletin esas tanımını insana verilen değerin büyüklüğünü bilerek yapmak en uygunudur. spesifik alanlarda her türlü zekâyî meziyetle eksper olan kişiler, bu büyük bilgi dağarcıklarının içine insanı değersizleştiren hissiyatı mündemiç ederlerse, bu kişilerin cahil olmadığını nasıl söyleyebiliriz? cehaletin en büyük emârelerinden biri de bencillik değil mi acaba?
kişilerin çevrelerinde bulunan insanlara karşı takındıkları üstten bakan tavır, o kişilerin bulunulan âna kadar elde ettikleri bilgiyle aslında pek de yol kat edemediklerinin bir göstergesidir.
sonuç olarak, "cehâlet": birbirine tahammülü olmayan insanların ortak akılla yarattıkları bir canavar gibidir. câhil olan, konuşmayı bile bilmeyen bir bebek değil; tam aksine, konuşmayı çok çok iyi bildiği halde herkese tepeden bakabilecek cüreti kendinde bulan kişidir.
eskiden bilgisizlik demekti; ama bence 21. yüzyılda bu tanım artık değişmeli. Neden mi? Aşağıdaki linkini verdiğim "Cehaletin Sokak Lambaları" isimli yazıda cevabını açıklamaya çalıştım.
"tahsil cehaleti alır, ama eşeklik baki kalır" özdeyişi üzerinde durulması gerekir. bilgili olma tek başına yeterli değildir. en kötü cahil türü, yarı cahildir.
"gerçek kurtuluş ancak cehaletin ortadan kaldırılmasıyla mevcuttur. cehalet kaldırılmadıkça toplum yerinde sayıyor demektir. yerinde duran her şey ise geriye gidiyor demektir." mustafa kemal atatürk.
Cehalet Üniversite Diploması alarak yok edilmez. Davranışlarınız ve söylemleriniz cehaletinizin ne boyutta olduğunu gösterir. Şüphesiz ki her insan cahildir, fakat bazıları daha az cahildir. Önemli olan en az cahil olmaktır.
Cehalet davranış bozukluğudur. Eğer siz samimi olmadığınız bir insanla ciddiyetsiz bir tavırla konuşuyorsanız bu cehaletin göstergesidir.
her ne kadar kendimi uzak tutmaya çalışsamda ister istemez karışma isteği duyduğum entry/başlık ikilisnde sıklıkla karşılaştığım hadise.
başlık ve entry çeşitlerine göre içimden geçenler:
- yazar hazretleri buyurmuş falanca kişi şunlar için şunu demiş.
-e peki sen ne diyorsun? valla ben onun gibi düşünüyorum. Yani bilgim yok ve esasen fikir de benim değil. "mış gibi" yapıyorum.
- yazar hazretleri yorum yapıyor.
- ne hakkında?
- ne bileyim her zaman için bulur birşey.
- yapılan yorum, kaynağını hangi bilgiden alıyor?
- yazar nereden bilecek kendisine gelen mailde dağıtılmayı bekleyen sloganlardan.
- yazar hazretleri tanım yapıyor.
- nereden öğrenmiş bu bilgiyi?
- öğrenmemiş, copy-paste yapıyor. öğrense ne olur ki?
- öyle deme "öğrenme davranışlar yoluyla meydana gelen devamlı değişikliklerdir" ne yani bu öğrenmiyor mu?
- hayır canım ne münasebet! adam bunu omurilikten yapıyor. yani o derece doğal ve refleksif bir hareket.
- Yazar hazretleri etnisite hakkında malumat veriyor.
- Daha önce bu konuda bir çalışması var mı?
- ne gezer!!
- Peki daha önce bu konuda okuma yapmış mı?
- gazetelerdeki köşe yazıları, marjinal dergi ve gazetelerdeki yorumları okumuş.
- PEki etnisite ve ırk ayrımı konusunda bilimin antropolojinin, sosyolojinin vardığı nokta konusunda ne diyor? haberi var mı?
- Valla ne bileyim okduğunu sanmam ve esasen sosyolojinin, antropolojinin ne olduğunu bildiğini de sanmam. Ha kaldıki buna ihtiyacı var mı o da tartışılır.
- Neden?
- Yahu okuyupta zihin konforunu mu bozsun?
- Ya ne yapsın böyle zırvalayıp dursun mu?
- valla koyunun olmadığı yerde keçiye abdurahman çelebi derler. hazretin söyledikleri için şakşakçı bulması zor olmuyor.
- peki okuduğu bilgilere kuşkuyla yaklaşması mümkün değil mi?
- hiç sanmam. böyle olsa zırva, çöp diye nitelendirilebilecek hastalıklı zihin ürünü sözleri buraya taşıyıp altına imzasını atar mıydı?
- ne demek istiyorsun?
- demem o ki?
...yahu boşver sinirlenmeye değmez. gel biz dalgamıza bakalım...
