Öncelikle merkezi sınav sistemi, öğrencilerin tek bir sınavdaki performansını fazlasıyla önemli hâle getirmektedir. Oysa bir öğrencinin başarısı yalnızca birkaç saat içerisinde çözdüğü sorularla ölçülemez. Bir öğrencinin araştırma yapma, problem çözme, iletişim kurma, üretken olma, proje geliştirme ve alanındaki yeteneklerini gösterme gibi birçok farklı becerisi vardır.
ikinci olarak, merkezi sınav sistemi öğrenciler üzerinde ciddi bir sınav baskısı oluşturabilmektedir. Üniversiteye girmek isteyen öğrenciler yıllarca sınava hazırlanmakta, hatta lise eğitimlerinin önemli bir bölümünü sınav odaklı geçirmek zorunda kalabilmektedir. Böyle bir sistemde öğrencinin merakı, yaratıcılığı ve farklı alanlara yönelmesi geri planda kalabilir.
Bir diğer sorun ise fırsat eşitsizliğidir. Her öğrencinin özel ders, kurs, kaliteli kaynak veya bireysel eğitim desteğine ulaşma imkânı aynı değildir. Maddi imkânları daha geniş olan öğrenciler sınava hazırlanırken daha fazla destek alabilirken, bazı öğrenciler yalnızca okul imkânlarıyla yetinmek zorunda kalabilir. Üniversiteye giriş sisteminin öğrenciler arasındaki ekonomik farklılıkları mümkün olduğunca azaltması gerekir.
Peki merkezi sınav sistemi kaldırılırsa ne olacaktır?
Biz, sınavın yerine hiçbir değerlendirme yapılmamasını savunmuyoruz. Bunun yerine öğrencilerin lise boyunca gösterdikleri akademik başarıları, projeleri, alan becerileri ve farklı değerlendirme yöntemlerini birlikte dikkate alan daha kapsamlı bir sistem oluşturulabilir. Böylece öğrencinin yalnızca sınav günü değil, yıllar boyunca gösterdiği emek ve gelişim de değerlendirilebilir.
Elbette böyle bir sistemin adil olması için standartların oluşturulması ve okullar arasındaki başarı farklılıklarının dikkate alınması gerekir. Ancak mevcut sistemin sorunları olması, daha adil ve çok yönlü bir sistem geliştiremeyeceğimiz anlamına gelmez.
Sonuç olarak, üniversiteye girişte öğrencilerin geleceğini büyük ölçüde tek bir sınavın sonucuna bağlamak yerine, onların yıllar boyunca gösterdikleri başarıları, yetenekleri ve gelişimleri dikkate alınmalıdır.
Çünkü eğitim yalnızca sınavda kaç doğru yaptığımızdan ibaret değildir.
Bir öğrencinin geleceği, birkaç saatlik bir sınavdan çok daha fazlasıdır.
Bu nedenle biz, üniversiteye girişte merkezi sınav sisteminin kaldırılması ve yerine daha kapsamlı, adil ve çok yönlü bir değerlendirme sisteminin getirilmesi gerektiğini savunuyoruz.
