kolay değil, sabır ister, delilik ister, yıllar ister. basit sananın aklını sikeyim. adam dil uydurmuş, yetmemiş ikinciyi, üçüncüyü çıkarmış. quenya, sindarin, kara dil, hepsi gramerli, kelime dağarcıklı, lehçeli. sonra 3000 yıllık tarih yazmış, her kralın soyunu, her savaşın sebebini, her elfin saç rengini, her cücenin sakalındaki teli not etmiş. harita çizmiş, dağların yüksekliğini, nehirlerin akış yönünü, ormanların sınırlarını hesaplamış. cümleleri öyle kurmuş ki bir paragrafı okurken sabah olmuş, akşam olmuş, sen hâlâ “ve o vakit…” kısmındasın.
“ve o vakit, o kadim ormanların gölgeli derinliklerinde…” diye başlayıp üç sayfa sonra fiile geliyorsun. her detayı süsleyeceksin ama modern kelime kaçırmayacaksın. hobbitlerin yemek listesini, elflerin şarkılarını eski dilde, cücelerin madencilik tekniklerini, orkların küfürlerini bileceksin. güç yozlaştırır temasını, ölümün kaçınılmazlığını, umudun kırılganlığını işleyeceksin. basit bir yürüyüş sahnesi bile felsefi olacak, okuyan hem ağlayacak hem “ulan ne kadar yüce” amk diyecek.
çok zor, hatta biraz da insanın kendi akıl sağlığından feragat edip “dur bakalım, binlerce yıl önce ölmüş bir elf kralının hangi lehçeyi konuştuğunu da netleştireyim lan” diyecek kadar kafayı sıyırmasını ister.
