istanbul'un işgalinden kısa bir süre eski ittihatçılar tarafından kurulan gizli örgüt. ne zaman kurulduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte, kuruluşu için 1918 kasımı veya 5 şubat 1919 gibi tarihler verilmektedir. buradan yola çıkarak 1918 sonu - 1919 başı gibi kurulduğunu söyleyebiliriz. kurucuları eski iaşe nazırı kare kemal, kurmay albay kara vasıf, boğaz komutanı kurmay albay şevket, emekli yüzbaşı baha sait, avukat refik ismail ve ittihatçı fedailerden ahmet şükrü - nail kardeşlerdi. örgütün adı, kurucularından kara vasıf ve kara kemal'den esinlenerek karakol olmuştu.
örgütün kısa vadeli amacı, mondros mütarekesiyle başkent istanbul dahil osmanlı topraklarını işgal eden itilaf devletlerini kovmak, uzun vadeli amacı ise iktidarlarını yitiren ittihatçıların yeniden iktidara gelmelerini sağlamaktı. örgüt, ittihatçı eski sadrazamlardan talat paşa'nın buyruğuyla kurulmuş, enver paşa ve halil paşa gibi ittihatçı eski komutanlara bağlı olarak hareket ediyordu. örgüt, bu haliyle mustafa kemal'in önderliği için sorun oluşturuyordu. zira, 1919'un ikinci yarısından itibaren milli mücadelenin önderliğini ele alan mustafa kemal paşa, kendisinden çok yurtdışındaki eski ittihatçı liderlere bağlılık gösteren örgütü potansiyel bir tehdit sayıyordu.
karakol cemiyeti, yine de yararlı işler yaptı. işgal altındaki istanbul'dan milli mücadeleye katılmak için anadolu'ya geçmek isteyen çok sayıda asker, politikacı ve aydının anadolu'ya geçmelerine yardımcı oldu. bunların dışında müttefiklerin denetimindeki silah depolarından çok sayıda mühimmatın anadolu'ya geçirilmesi de karakol cemiyeti'nin önemli çalışmalarından birisidir. mustafa kemal, örgütün yurtdışındaki eski ittihatçı liderlere bağlılığından rahatsız olsa da bu faaliyetlerinden memnundu. yine de örgütün enver paşa ile olan bağı ve kimi üyelerinin başına buyruk ve düzensiz hareketleri, sorun yaratma potansiyeline sahipti.
karakol cemiyeti'nin sonunu getiren olay, mustafa sagir olayı oldu. hint asıllı bir ingiliz casusu olan mustafa sagir, kendisine türk dostu bir hintli müslüman görüntüsü vererek karakol cemiyeti üyeleriyle ilişki kurdu. asıl amaç, ankara'ya geçip mustafa kemal'e suikast yapmaktı. ancak, komplo kısa sürede açığa çıkarıldı ve mustafa sagir yargılanıp idam edildi. mustafa sagir olayı soruşturuldukça sagir'e ankara'ya geçmesi için gerekli vizeyi karakol cemiyeti'nin verdiği açığa çıktı. bu olaydaki ihmali, örgütün sonu oldu ve karakol cemiyeti, yerini başka yapılanmalara bırakarak tasfiye edildi.
