yapay zeka bugün avukatın işini hızlandıran bir araç olabilir ama sorumluluğu devralan bir özne değil. dilekçeyi chatgpt yazdı, içtihadı sistem buldu, maddeyi algoritma önerdi diye mahkemeye sunulan metnin hesabı bu araçlara kesilemez. çünkü mahkeme karşısında imzası olan kişi yapay zeka değil, avukattır.
mesele tam da burada başlıyor. yapay zeka çok ikna edici biçimde yanlış üretebilir. uydurma karar numarası verir, hiç var olmayan yargı kararını gerçekmiş gibi sunar, maddeleri bağlamından koparıp önüne koyar. bunu fark etmeden dosyaya koyan avukat artık “teknolojiyi kullandım” savunmasının arkasına saklanamaz. bu, klasik anlamda özen yükümlülüğünün dijital versiyonudur.
eskiden stajyerin hazırladığı metin kontrol edilirdi, şimdi algoritmanın hazırladığı metin kontrol edilmek zorunda. hatta daha dikkatli kontrol edilmek zorunda. çünkü stajyer en azından “emin değilim” der, yapay zeka ise çoğu zaman sallarken bile son derece özgüvenli görünür.
o yüzden yapay zekanın hukukta yarattığı asıl sorun hız değil, denetimsiz güven. avukat mesleki muhakemesini makineye devredemez. araştırmayı destek için kullanabilir, taslak ürettirebilir, sınıflandırma yaptırabilir, özet alabilir; ama son hukuki değerlendirme, kaynak doğrulaması ve metnin sorumluluğu yine avukatın omzundadır.
kısacası yapay zeka hukuk bürosunda yeni bir kalem olabilir ama vekil değildir. hata yaparsa bedelini baro değil, yazılım değil, doğrudan avukat öder. hukukta hala en pahalı şey insan hatasıdır; şimdi buna bir de makinenin ürettiği insan hatası eklendi.
