imparatorluk döneminde türkiye'nin dini işlerini düzenleyen üst düzey yetkili memurlara verilen genel isimdi. şeyh-ül islam bunların reisiydi. bir osmanoğlu geleneği olarak ulema, genellikle horasan ekolünden gelen nakşibendi kimliği benimsemiş türkmenlerin vazife alacağı şekilde dizayn edilmiştir.