"Satrancın Gururu ve Hüznü" olarak anılan satranç dünyasının Halley kuyruklu yıldızı..
Paul Charles Morphy (22 Haziran 1837 - 10 Temmuz 1884), Amerikalı bir satranç oyuncusuydu. 1850'lerin sonlarındaki kısa kariyeri boyunca Morphy, dünyanın en büyük satranç ustası olarak kabul edildi . Daha sonraki yorumcular, onun zamanının çok ötesinde olduğu sonucuna vardılar.
Bir dahi olan Morphy, 1857'de Birinci Amerikan Satranç Kongresi'ni ikna edici bir şekilde kazanarak ve her maçı büyük bir farkla kazanarak satranç sahnesine çıktı. Ardından Avrupa'ya seyahat etti ve kıtanın en iyi oyuncularına meydan okurken bir süre ingiltere ve Fransa'da kaldı. Önde gelen ingiliz ve Fransız oyuncuların yanı sıra Alman Adolf Anderssen ile de maçlar yaptı ve yine tüm maçları büyük farklarla kazandı. Morphy, 1859'da Amerika Birleşik Devletleri'ne döndü ve sonunda rekabetçi satrancı bırakıp kamuoyundan uzaklaştı.
----
Löwenthal ve Anderssen, daha sonra Morphy'nin yenilmesinin çok zor olduğunu, çünkü savunmayı iyi bildiğini ve kötü pozisyonlara girmesine rağmen berabere kalabildiğini, hatta kazanabildiğini belirttiler. Aynı zamanda, umut vadeden bir pozisyon verildiğinde ölümcül bir rakipti. Anderssen özellikle bu konuda yorum yaparak, Morphy'ye karşı tek bir kötü hamleden sonra istifa etmenin daha iyi olabileceğini söyledi . [ 83 ] Morphy karşısındaki kötü performansını açıklayan Anderssen, "[Morphy] maçlarını on yedi hamlede, ben ise yetmiş hamlede kazanıyorum. Ama bu çok doğal" dedi. [ 84 ]
Miras
Garry Kasparov, Morphy'nin tarihsel değerinin, oyunun daha sonraki analizlerinde hayati önem taşıyacak üç ilkenin önemini kavramasında yattığını öne sürdü: hızlı gelişme , merkez hakimiyeti ve açık dosyaların oluşturulması . Bu ilkeler, ancak çeyrek yüzyıl sonra Wilhelm Steinitz'in teorik çalışmalarında formüle edildi. Kasparov, Morphy'nin hem "modern satrancın atası" hem de "güçlü 20. yüzyıl büyük ustasının prototipi olan ilk kırlangıç" olarak kabul edilebileceğini savundu. [ 85 ] Dünya şampiyonları Kasparov, [ 85 ] Viswanathan Anand , [ 86 ] ve Max Euwe, Morphy'nin oyununun zamanının çok ötesinde olduğunu belirttiler. Euwe ayrıca Morphy'yi "terimin en eksiksiz anlamıyla bir satranç dehası" olarak tanımladı. [ 87 ]
Bobby Fischer, Morphy'yi tüm zamanların en iyi on satranç oyuncusu arasında sıraladı [ 88 ] ve onu "belki de gelmiş geçmiş en isabetli oyuncu" olarak tanımladı. [ 88 ] "Morphy'nin [...] muazzam bir yeteneği olduğunu" belirtti [ 89 ] ve herhangi bir dönemin en iyi oyuncularını yenebilecek yeteneğe sahip olduğunu belirtti. [ 88 ] Reuben Fine, Fischer'in değerlendirmesine katılmadı: "[Morphy'nin] yücelticileri, onun gelmiş geçmiş en parlak dahi olduğunu iddia etmeye devam ettiler. [...] Ancak Morphy'nin sicilini ve oyunlarını eleştirel bir şekilde incelersek, böylesi bir gösterişi haklı çıkaramayız. Ve bundan Morphy efsanesi olarak bahsetmek zorunda kalırız. [...] Rakiplerinden o kadar öndeydi ki, becerisinin gerçekten olağanüstü örneklerini bulmak zor... Efsane yok edilmiş olsa bile, Morphy satranç tarihinin devlerinden biri olmaya devam ediyor." [ 90 ]
Eşsiz yeteneğine rağmen oyundan erken ayrılması nedeniyle Morphy, "Satrancın Gururu ve Hüznü" olarak anılır. Bu sıfat genellikle Glasgow Weekly Herald'ın satranç editörü Şerif Walter Cook Spens'e atfedilir , ancak ilk kez ne zaman basıldığı belirsizdir. [ 91 ]
