Balkanların özellikle Bulgaristan mutfağında çok sevilen, hafif tatlı ya da acı olabilen yoğun bir sebze ezmesidir. Yapımında közlenmiş kırmızı biber, domates, havuç, patlıcan, sarımsak ve çeşitli baharatlar kullanılır. Sebzeler pişirilip ezildikten sonra uzun süre kaynatılarak kıvamlı bir hale getirilir. Sonra da kavanozlara doldurulup kış boyunca saklanır.
Tat olarak ajvarı andırır ama ajvar daha çok biber bazlıyken lutenitsa’nın içinde domatesin baskın bir yeri vardır. Kahvaltılarda ekmek üzerine sürülerek yenir, et yemeklerinin yanında sos olarak sunulur veya makarna sosu gibi de kullanılabilir. Bulgaristan’da lutenitsa sadece bir yiyecek değil, çocukluk ve aile sofrası ile özdeşleşmiş kültürel bir tat olarak görülür.
