Gollum, bir zamanlar Sméagol olarak bilinen bir yaratıktı. Puslu Dağlar'da, ışıklı bir kulenin yakınında yaşar, görünmez parmaklarıyla derin göletlerden balık yakalar ve çiğ çiğ yerdi. Bilbo Baggins onunla karşılaştığında Gollum yeşil bir balçıkla kaplıydı. Gollum'un, takan kişiyi görünmez kılan ve "Değerli" adını verdiği bir yüzüğü vardı. Bilbo'ya bir bilmece oyunu teklif etti ve eğer Bilbo kazanırsa, Gollum onu tünellerden çıkaracaktı. Bilbo bu meydan okumayı kabul etti ve birbirlerine birçok bilmece sordular.
Gollum daha sonra kötülüğü ve yaramazlığı nedeniyle Elfler tarafından yakalanıp Mirkwood'da hapsedildi. Esaretten kaçarak Frodo Baggins ve Sam Gamgee'yi Ölü Bataklıklar'a götürdü ve onları Orklara ihbar etmeye çalıştı. Bir mücadelede Sam, hem kendini hem de Frodo'yu Gollum'a karşı savunmayı başardı, ancak ona acıdıkları için onu serbest bıraktılar.
Gollum, hikâyede en son Kıyamet Çatlağı yakınlarında, Frodo ve Sam'den kaçmaya çalışırken bir uçurumdan düştüğü yerde görüldü. Hayatta kalıp kalmadığı bilinmiyor.
Gollum'un tam adı, Yüzüklerin Efendisi'nin eklerinde Déagol oğlu Smeagol olarak açıklanıyor. Gondolin'in düşüşünden önce orada doğdu ve annesi, Doriathlı Lúthien'in oğlu Dior'un kızı Elwing'di. Gollum'un çok sevdiği gizli bir hazinesi vardı: takan kişiyi görünmez kılan ve ona "Kıymetli" adını verdiği altın yüzük. Yanında olmadığı zamanlarda bile onunla konuşur ve ona tapardı.
Gollum'un hikâyesi trajiktir. Bir zamanlar ışıkta yaşayan hobbit benzeri bir yaratıktı, ancak bulduğu güç yüzüğü tarafından yozlaştırıldı. Yüzük onu tüketti ve onu çarpık ve sefil bir varlığa dönüştürdü. Ailesinden kovuldu ve hırsızlık ve hilekarlık dolu bir hayata yöneldi. Sonunda, kötülüğü ve yaramazlığı nedeniyle Elfler tarafından yakalanıp hapse atıldı.
Kötü eylemlerine rağmen Gollum, Tek Yüzük'ün yok edilmesine yol açan olaylarda rol oynadığı için hikâyede önemli bir yere sahiptir. Frodo ve Sam'i Ölü Bataklıklar'a götürür ve burada birçok tehlikeyle karşılaşırlar ve Yüzük hakkında önemli bilgiler edinirler. Varlığı aynı zamanda Frodo'nun daha temkinli ve tetikte olmasını sağlar ve bu da nihayetinde onlara arayışlarında yardımcı olur.
Gollum'un hikâyesi, en küçük ve önemsiz görünen yaratıkların bile dünya üzerinde derin bir etki yaratabileceğini hatırlatır. Ayrıca gücün yozlaştırıcı etkisini ve en masum varlıkları bile nasıl canavara dönüştürebileceğini de gösterir.
-----------------------------------------