Gollum, J.R.R. Tolkien'in Orta Dünya efsanelerinden bir karakterdir. Aslen Sméagol olarak adlandırılan Gollum, Anduin Nehri yakınlarında yaşayan hobbit benzeri bir yaratıktı. Uzun süre sahip olduğu Tek Yüzük tarafından yozlaştırıldı ve bu da onu sapkın ve kötü bir insana dönüştürerek Gollum adını aldı.
Gollum, Frodo Baggins ve Samwise Gamgee tarafından, Tek Yüzük'ü yok etme arayışında oldukları Mordor'da, Hüküm Dağı yakınlarında bulundu. Onlara ihanet edip Yüzüğü Frodo'dan çalmaya çalıştı ama başaramadı. Ardından, Yüzüğü geri alma umuduyla onları takip etti.
Gollum'un kesin kökeni, Yüzüğü ne zaman ve nasıl ele geçirdiği ve metinde anlatılan olaylardan sonra başına neler geldiği, verilen bağlamda açıkça belirtilmemiştir. Ancak, bir zamanlar Sauron'un hizmetkarı olduğu ve suçları nedeniyle Mirkwood Elfleri tarafından hapsedildiği belirtilmektedir.
Gollum, Frodo'dan Yüzüğü geri almaya çalışırken, Hüküm Dağı'nın volkanik krateri olan Hüküm Çatlağı'na düşerek öldü. Metinde anlatıldığı gibi, ateş ve lav tarafından öldürüldü.
