devletini batı'ya karşı korumuş son türk hakanı. nasıl mı?
* 93 harbinden sonra rusların gazabından kendisini korusun diye kıbrıs'ı ingiltere'ye verdi.
* alman imparatoru wilhelm ile dostluk kurdu. wilhelm, bu dostluktan cesaret bularak, batı asya'daki yayılmacı hedeflerinin en önemli dayanaklarından berlin-bağdat demiryolunu yapmaya girişti.
* duyun-u umumiye'yi kurdu. bu kuruluş, batı emperyalizminin osmanlı ekonomisine atadığı kayyumdu. osmanlı artık vergileri kendi namına değil, ta kırım savaşından itibaren tonla borç yaptığı batılı devletler namına toplar olmuştu. bu arada adı türkülerde bile geçen, duyun-u umumiye ve ona bağlı reji idaresinin emrinde çalışan bir tür milis gücü olan kolcular türemişti.
