liberal kapitalizm de, sosyalizm de (ve bir ileri adım olarak komünizm de) uygulanmaya çalışılan her alanda aksaklıklarla karşılaşmış, kitapta yazıldığı şekli ile uygulama alanı bulamamıştır. çünkü teorinin önüne geçen beşeri faktör yani "insan" faktörü vardır.
bu ideolojinin taraftarlarına göre liberalizm kakadır, emperyalizmin yol göstericisi olmuş, onbinlerce insanın hayatına mal olmuş, sefalet getirmiş bir sistemdir. ama tutup sosyalizmin ve komünizmin insanlığın başına açtığı belaları, milyonlarca insanın nasıl öldürüldüğünü, hayatlarının parçalandığını, ailelerin dağıldığını ve bundan bir zümrenin servetine servet katmaya devam ettiğini anlattığınızda "ama öyle değiiiil" olur hemen. neden? çünkü sosyalizm kitapta yazdığı şekilde uygulanmamış, komünizm aşamasına ise hiç gelinmemiştir.
buna göre sosyalizm ve komünizm marx'ın, engels'in, pierre joseph proudhon'un anlattığından çok farklı uygulanmış, bu da onun anlaşılmamasına, başarısız olup çökmesine sebep olmuştur. yani aslında sistem suçsuzdur da uygulayıcıları sçıp sıvamıştır...
özeti şu; sosyalizmi,komünizmi savunurken kitaptan gidiyoruz ama liberalizme taş atarken uygulamalarını örnek gösteriyoruz. aralarından bir tanesi de çıkıp "bak işte şunlar liberalizmin fikir kitapları. insanları sömürün, parayı ele geçirip küçük ülkeleri tutsak edin" yazıyor diyemez, çünkü yoktur öyle birşey. ama uygulamasında sıçılmıştır, aynen sosyalizm de olduğu gibi.
liberalizm de, sosyalizm de insanlığa mutluluk, başarı, refah ve adalet vaadetmiştir, onca savunucusunun olmasına sebep olan da budur. tek fark olarak sosyalizm eşitlikçi, liberalizm ise özgürlükçüdür. sosyalizm mülkiyet özgürlüğüne bile hırsızlık derken, liberalizm eşitliğe kesinlikle karşı olan bireyin özgür iradesine dayalı bir sistemi savunur. eğer eleştiri yapılacaksa kitap üzerinden konuşalım ya da uygulama üzerinden... birini teoriden tartışıp, diğerine "bak dünyadaki uygulamasına, filistin, gazze bık bık" demeyelim. sonra olay döner rusya steplerinde topluca katledilen, çin de kurşuna dizilen milyonlarca insana, eski doğu blok ülkelerinin tüm emeğinin sscb tarafından nasıl sömürüldüğüne gelir...
