iSMET PAŞA'Nım DUYACAKLARı DEĞiL SÖYLEYECEKLERi MÜHiMDiR ...
4 şubat 1923 tarihinde Lozan konferansı yarıda kesilir heyetler Lozan’ı terk ederler.bu arada ismet Paşa’da Türkiye’ye doğru yola çıkar önce Ankara’ya oradan da kendisini Eskişehir’de bekleyen Mustafa Kemal Paşa’nın yanına gider. Gazi, ismet Paşa’yı Eskişehir istasyonunda sevgiyle kucaklar bağrına basar. Olanı biteni ismet Paşa’nın ağzından dinlemek için sabırsızlanmaktadır. ismet Paşa’yı Lozan’dan beri takip etmekte olan yerli ve yabancı basın ordusu da Eskişehir’e gelmiştir. Mustafa Kemal ve ismet Paşa yanındakilerle birlikte Eskişehir istasyonundan ayrılırken bir fırsatını bulup yanlarına kadar gelen bir Fransız gazeteci şöyle sorar:
"Paşam Lozan konferansı sırasında çok hararetli ve hırçın görüşmeler oldu, ismet Paşa çok güzel Fransızca bilmesine rağmen çok ağır duyuyor..Ağır duymasından dolayı da söylenenleri dinlemediği kulaktan kulağa dolaşıyor. Bu arada konferansın ikinci defa açılacağını duyanlar var şayet ikinci defa açılırsa ismet Paşa’nın yerine daha iyi duyan ve dinleyen kimseyi gönderseniz daha çabuk netice almaz mısınız?"
Günlerdir bir çocuk sabırsızlığı ile ismet Paşa’yı bekleyen Gazi o alev alev yanan gözlerini bayan gazeteciye çevirerek şöyle der:
“Hanımefendi 600 sene siz söylediniz biz dinledik oysa bundan sonra biz söyleyeceğiz siz dinleyeceksiniz, ismet Paşa’nın duyacakları değil söyleyecekleri mühimdir. Konferans açıldığı zaman Lozan’a baş delege olarak tekrar ismet Paşa gidecektir."
Konferans ikinci defa açıldığı zaman Türkiye’yi temsilen ismet Paşa baş delege olarak Lozan’daydı ama ingilizler ve Fransızlar kendi delegelerini değiştirmişlerdi müttefikler ismet Paşa’nın dediklerini duymuş ve dinlemişler 24 temmuz 1923 günü de Türkiye’nin bağımsızlığının belgesi olan Lozan anlaşmasını imzalamışlardır..
S.Eriş Ülger/ Türk Rönesans ve anılarda Gazi M.Kemal Atatürk ...
