Halk arasında dolarla ilgili çok yanlış ve aşırı cahilce bir fikir hakim.
Bunlardan kısaca bahsedeyim.
1- dolar artarsa artsın, vatandaşın dolar borcu yok ki vatandaşı etkilemez.
Yanlış! Vatandaşı öyle bir etkiler ki şok olursun. Senin dolar borcun yok ama bankaların ve şirketlerin dolar borcu var. Markette satın aldığın şeylerin yarısından fazlası ya yurt dışından geliyor ya da yurt dışından gelen bir hammadde ile üretiliyor. Buğdayı bile dışarıdan alıyoruz, dolayısıyla mahalledeki fırından aldığın ekmek bile aşırı zamlanır. Hele petrolü dolarla aldığını düşünürsen...
2- merkez bankasının faiz artırması enflasyona neden olur.
Yanlış! Faiz artırması enflasyona neden olur da faiz artırmayıp doların fırlaması enflasyona neden olmaz mı? Bir kere iktisat alanında bunların tartışmasını kimse yapmıyor. Burada en önemli mesele bu konuların hiç ağza alınmaması, hele hele siyasetçiler 'merkez bankası'nı ve 'faiz'i asla cümle içinde bile kullanmamalı. Çünkü bunu her yaptıklarında yabancı yatırımcı size 30 yaşına gelmiş ama okuma yazma öğrenememiş adam gözüyle bakıyor ve haliyle' oğlum bunlar zır cahil, yürü yürü gidelim buradan' deyip kaçıyor.
3- doların artması ihracatı artırır aslında iyi olur.
Yanlış! Hem de nasıl yanlış, öyle böyle değil. Dolar artınca senin ürünlerin yabancılar için daha ucuz oluyor ama sen o ürünü dışarıdan dolarla aldığın komponentlerle üretiyorsun. Mesela bir otomobil düşün, motor dışarıdan, elektronik devreler, çipler, bujiler, lastikler, koltuğun kumaşı bile dolarla geliyor. Çok satsan da kar edemiyorsun.
4- dolar tüm dünyada artıyor sadece bizde değil.
Yanlış! Dolar dünyada düşerken de Türkiye'de artıyor. Dünya'da binde 5 artsa bizde yüzde 2 artıyor, yani dört kat fazla. Bu da ekonominin iyi yönetilmemesinden kaynaklanıyor. Rejim tartışmaları, merkez bankası hakkında olur olmaz yorumlar, faiz düşsün gibi intihar sözcükleri doları ateşliyor.
Neyse. Sonuçta tüm bunlardan vatandaşın yüzde doksanının haberi yok. Onlar 'dış güçler' deyip büyük resmi görüyor. işin asıl üzücü kısmı da burası.