aslında sanıldığından çok şey anlatır, biyolog bunu tabi türlerin değişimi olarak okur ama doğa bize aynı zamanda bir şey anlatır ve evrimin sistemi ya da o süreci açıklayan şey: bir sistemdir.
evrim teorisi bize akılsız doğanın nasıl kendi dışında bir açıklamaya ihtiyaç duymadan doğanın açıklanacağını gösterdi. bu haliyle önemlidir.
çünkü ne kadar farklı açıdan yaklaşılırsa yaklaşılsın doğada iki temel düşünce vardır. birincisi olanı olanla olduğu gibi açıklayan düşünce. ( yane materyalizm)
ikincisi ise olanı başka bir şeye bağlayarak onun üzeriden açıklayan düşünce. ( yaratılışçılar) ayrıca bunlar olayları uhrevi şeylere bağlayarak da olayı çok farklı yerlere çekmişlerdir.
ikinci farklı nokta ise: akıllı tasarım ve akılsız tasarım üzerinedir. teist kafa sürekli olarak evrenin bir öngörü ve tasarı şeklinde yaratıldığını ileri sürmüş ve her şeyin plan dahilinde, kusursuz işlediğini söylemiştir.
oysa evrim teorisi buna da darbe vurmuştur. hiç öyle planlanmış şeyler üzerinde değil bildiğin olasılık üzerine her şeyin gerçekleştiğini ortaya koymuştur. yani bir öngörü veya tasarı olmadığı gibi bir akıl aramaya da gerek yoktur. ( zaten bu akıl tanrı oluyor)
yani olaya sadece türler değişiyor gibi bakmak sıkıntıdır, kimse türler değişiyor diye bu kadar tartışmamıştır. evrimin anlattığı şeyler çok derindir ve tartışma yaratılan kısmı da burasıdır.
