aslen malatya'lı olan bilimadamı ve tefsircidir. 1290 lı yıllarda malatya pötürge kırsalında dünya'ya gelmiş ve mevlaya şükürler olsun babında ismine babası şemsi tebrizi tarafından mevlana denilegelmiştir.
eğitimini horasan medresesinde tamamlayan mevlana ilim ışığı saçmak için konya'ya taşınmış ve kendi medresesini açmıştır.
1356 yıllarına kadar bilimadamı yetiştirmeye devam eden mevlana, akşemseddin ve hacı bektaşı veli gibi derin isimleri islam alemine kazandırmıştır.
1458 yılında mevlevi tarikatı ile konya ve çevresinde büyük sükse yapmasının yanısıra ilk mevlevihaneyi başkent edirne'de açmıştır.
tonyukuk tarafından göktürk kitabelerinde anlatılan mesnevi eserleri günümüze kadar yaşatılmıştır.
mesneviden bir şiir;
Sen bir avuç bebektin
Kimdi süt veren sana,
Hastalandın ölecektin
Kim kanat gerdi sana?
Senin minik başını
Avuçlarına alıp
Gece uykusuz kalıp
Kucağında kim salladı
Ağladın, seninle kim ağladı
Annen!
