meşhur alim cevdet paşa 'Tanzimata kadar delikanlılarımızla gül gibi geçinip giderdik. Utancımızdan oğlanlarımızı evlerimizde saklamaya başladık" demiştir.
gerçek şu ki fiili livata hanefi hukukuna göre ancak "azarlanmayı"gerektiren bir kabahatti... evet, dinen günahtı ama asla zina gibi değil... erkekler kadınlarla sosyalleşemedikleri ve de bir çoğunun (yeniçeriler, yoksul medrese mollaları, diğer yoksullar) evlenme imkanı olmadığı için eşcinsel ve biseksüel ilişkiler günümüze göre çok daha yaygındı. mesela evliya çelebi'nin eşcinsel ilişkilerin yaygınlığıyla ilgili sayısız gözlemi vardır. örneğin azak kalesi efradını yiğit oldukları için bol bol överek anlattıktan sonra, "kalede avrat yoktur ama avrat oğlanlar çoktur" der...
oysa hıristiyan batıda eşcinsellik çok ama çok büyük bir günah olarak kabul ediliyor, tespit edilen eşcinseller yakılarak öldürülüyordu. osmanlı, eşcinselliğin ve biseksüelliğin büyük bir ayıp olduğunu, tanzimat dönemiyle birlikte artan ilişkileri sayesinde batılılardan öğrendi aynen cevdet paşa'nın da itiraf ettiği gibi...
