müslümanların gelişmiş ülkelere nazaran mevcut halinin bir nedeni de bireysel ve idari anlamda uzun vadeli planlar yapmayıp, günü kurtarma adına, plansız ve vizyonsuz yaşamalarıdır. bazı gelişmiş ülkelerin yüz yılı aşan uzun vadeli planlarından bahsedilir. (siyonistlerin 300 yıl öncesinden şimdiki yahudi devletini tasarlamaları gibi..)
said nursi müslümanların bu olumsuz durumuna istisnadır. siyasetten çekilip insan yetiştirmeye odaklanması, sonucunu kendi devrinde görmeyi çok aşan bir çözüm çabasıdır. ki hayatının sonuna kadar şöhretinin ona sağlayabileceği konfordan uzak, çile ve meşakkatler içinde yaşamış olması da bunu destekler.
o, insanımızın küçük çaba ve kararlarla aşılamayacak kadar büyük problemlerle karşı karşıya olduğunu anlamış, hatta bir insan ömrünün bu olumsuz durumu düzeltmeye yetemeyeceğini görmüş; teşhisini yaptıktan sonra kendinden çok sonralara kadar devam edecek tamir ve yapılanma sürecini başlatmıştır.
olayın en temel, en derin yönüne el atmış; inançsal, kimliksel ve kültürel krizleri aşmayı umarak somut gelişmenin ancak bunların üzerine bina edilebildiğini öngörmüştür.
"Ne yapayım, acele ettim, kışta geldim. Siz inşaallah cennet-âsâ bir baharda gelirsiniz. Şimdi ekilen nur tohumları zemininizde çiçek açacaklar. Sizden şunu rica ederim ki, mâzi kıtasına geçmek için geldiğiniz vakit mezarıma uğrayınız. O çiçeklerin birkaç tanesini, mezar taşı denilen, kemiklerimi misafir eden toprağın kapıcısının başına takınız." (s.nursi)
