bir damla su ile deniz arasında sadece nicelik farkı vardır. atom yapısı ve bileşim şekli aynıdır. kısacası o su denizin temsilcisidir.
platon tuhaf bir ölüm senaryosu olarak değerlendirilebilecek ama henüz tecrübe edilip edilmediği bilinmeyen bir zevk-ölüm eşleşmesi sunarak, kemal derecesinde icra edilen bir müziği kemal derecesinde bir adaptasyonla dinleyen kişi hemen oracıkta ölüverir der. neden müzik? çünkü maddeyle temas etmeden ifa edilebilen tek sanat.. bilincin kendisiyle aynı ritmi yakalayabildiği tek insani eylemdir. hiçbir maddi müştereği olmaksızın icra oldukça maddeden de uzaklaşır. onu dinleyeni de kendisiyle birlikte maddeyle temasını azaltır. hatta sesle kurulan irtibat kişiyi sese dönüştürür. mevleviliğin müzikle olan bağı da 2500 yıllık bir geleneğin kökleşmesiyle ilgilidir. musikinin meydana gelmesinde emeği geçen enstrümanların neredeyse hepsinin bir reaktöre, bir harekete geçiriciye ihtiyacı vardır. (bkz: mızrap)
ruh beden kafesinde esirdir. oradan çıkabilmek için kemal ile icra edilen müziği dinlerken duyduğu sesin darbesinin tesiri ruhda bir titreşim meydana getirir. enstürmanın tellerinin titreyip sese dönüşmesi için kullanılan aletin adı da darbe kelimesinden türeyen mızraptır. (anlamı kendisiyle darbe yapılan) mızrap dokundukça tellere meydana gelen rezonansın kalpteki etkisine de, mızrapla aynı kökten gelen ızdırap denir. (darbelenmek demektir) ruh, müziğin sesleri aracılığıyla titremeye başlar ve titreme harekete döndüğünde sadece dairesel bir yön tutturur. (bu fiziğin kanunudur da) titreşimle birlikte ızdırap duyan ruh hareket edince bir derviş gibi sema eder. döndükçe merkezden uzaklaşır ve çekim alanından kurtuldukça yükselmekteki rahatlığı artar. duyulardan-maddeden uzaklaştıkça hafifler ve maddeden tamamen soyutlaştıkça ruh kendisine döner. dolayısıyla beden kafesinden kurtulmuş olur. bu kopuş sayesindeki dairesel hareketin varacağı yer ruhun geldiği yerdir. rabbidir. bir damla su ile deniz arasında sadece nicelik farkı vardır. su hep oraya akma derdinde değil midir?
