kadınlar, ticaret amaçlı olmayan ev işi üretimi ile eşinin ve çocuklarının iş piyasasında satabilecekleri işgücünü üretiyorlardır. yüzde 40 ila 50'si bekar olan kadınların tek dayanakları kendi iş gçleridir ve iş olmayınca çoğu fuhuşa başvurmaktadır.
işçi kadınlar işsizliğe, işlerin zorluğuna; burjuva kadınlar her türlü siyasal ya da ekonomik haklardan yoksun kalmalarına başkaldırıyorlardır. işçi ailelerini ezen sistemin değiştirilmesi gerektiğini savunan sosyalist kuramlar yankılanır.
reformistler sermaye-emek işbirlğinden yana bir politika izlemekteydi. ancak kadınların geleneksel rolünün kalması gerektiğini, erkeklere veilen eğitimin kızlara da verilmesi gerektiğini söylüyorlardı.
sosyalistler ise sermayenin ortadan kaldırılmasını ve başka yapıları savunuyorlardı.
19. yüzyılın ilk yarısında; kadınlara eşitlik tanınmadı ve onlar kamu görevlerinden uzaklaştırıldılar.
flora tristan(1803-1844) 'emekçilerin kurtuluşub bizzat onların eseri olacaktır.' derken kadının kurtuluşunun proleteryanın kurtuluşuna bağlı olduğunu vurguluyordu.
- 1848 devrimi'nde büyük emeği olan kadınlar arasında feminist etkinlik yayılır.
- kadınlar için seçme ve seçilme hakkı, ekonomik haklar, çalışma sürelernin kısaltılması, çalışma yerlerinin koşullarının iyileştirilmesi, kreş hakkı, meslek eğimi istenir. fakat ulusal meclis bu hakları reddeder.
1812 ingiliz nottingham ayaklanması un fiyatlarını protesto için kadınlar tarafından yönetilir.
1830 yılından itibaren işçi sendikalarında liderlik 1843-44 yıllarında da işçi grevlerini yürütme görevi alırlar.
19. yüzyılın ikinci yarısında; karl marx ve frederick engels, kapitalizmin temeli olan üretim araçlarının özelmülkiyetini reddederler, proleterya devriminin bu sistemi yıkarak kolektif mülkiyete dönüştüreceğini savunur.
server tanilli: 'ne var ki; marx'ın ekonomi politiğinde ticaret üretimiyle ücretli emekten sağlanankadın analizi; kadınların ticaretten gelmeyen ev üretiminin sağladıklarını gölgede bırakıyordu. marx ve engels kadınların kurtuluşuna proleteryanın kurtuluşunun bir sonucu olarak bakıyordu.' der.
marx ve engels kadın mücadelesini, kadın haklarını ve toplumu değiştirmenin araçlarını elde etmek olarak görmezler. kadınların sendikalarda, I. enternasyonal'de siyasal ve ekonomik hakları elde etmelerini savunurlar.
uygulamada ise; kadın haklarına karşı oluş, erkek sendikacılara da ulaşıyordu. herşeyden önce düşündükleri rekabeti sınırlandırmak amacıyla kadınların iş piyasasına girmelerini yasaklamaktı. fransa'da kadının emeğine son vermek, kadınların haklarını sıkmak, erkek sendikacıların önde gelen arzu oluverir.
bu durumda kadınlar kendi örgütlerini kurarlar.
- siyasi partiler de parlemento ve sendikalar gibi cinsiyet ayrımcığı yaparlar.
- 1891 almanya sosyalist partisi'nin programına erkek ve kadın haklarında eşitlik yazıldı.
- clara zetkin (1857-1933) 'eşitlik' adıyla yayınladığı gazetesinde sosyalist feminizmi savunduğunu söyledi. alman sosyal demokrat partisi'nin kadın bölümünü kurdu. clara zetkin ve rosa lüxembourg(1871-1918) kitleleri devrimci harekete katmada çalıştılar, erkek sosyalistlerin şöven yönüne karşı enternasyonal bir barşçı sosyalizm adına tavır koydular.
- rosa luxembourg dönemin ekonomik kuramlarının gözden geçirilmesinde katkıda bulundu.
- rusya'da ise kadınlar çarlık rejimini yıkarken, 1871 paris komünü de louise michel(1830-1905)-ki kendisi divanı harbe çıkarılıp dürgün edilmiştir- önderliğinde protestolarda bulundular.
-elisabeth dimitrioff, enternasyonalin kadın bölümü olan kadın birliğini kurdu. amacı kadınların çalışmasını örgütlemek sonrada top satın almak için para toplamaktı.
- selamet ve hristiyan birliği ordusu evli ya da yalnız yaşayan kadınlara meslek, iş konut konularıda destek sağlar.
* I. enternasyonal barış kongresi 1848'de toplandı.
* barış enternasyonal bürosu 1900'de bern'de kuruldu.
* 19. yüzyılın ilk yarsında feminist hareket başladı.
