genetik yatkınlık çevresel faktörler yaşam tarzı gibi multifaktöriyel nedenlerle açıklanmaya çalışılan akıl hastalığıdır. hastalar genelde sosyal izolasyona uğramış ve algılama yetenekleri bozulmuştur. paranoid tipinde sürekli birilerinin peşinde olup kendisi hakkında planlar yapıldığını düşünürken katatonik tipinde hastalar hareketsiz bir şekilde günlerce kalabilirler. kelime anlamı akıl yarılması kırılmasıdır. kesin bir tedavisi olmamakla birlikte ilaç tedavisiyle atak sıklıkları azaltılabilmektedir. hastalığın belirtileri ses ve görüntü içeren halüsinasyonlar, açıklanamayan düşünceler, insanlarla iletişimin kopması gibi çok çeşitlidir. zor bir hastalıktır.