Organizmaya istemediği bir şeyin verilmesi ya da istediği bir şeyin verilmemesidir. Ceza yeni ve istenilen davranışların öğretilmesini sağlamaz. Yalnızca önceki öğrenilenlerin bastırılmasını sağlar. Ceza uygulandığı sürece, istenmeyen davranış baskı altında tutulmakta ancak istenmeyen davranışı gösterme alışkanlığını yok etmemektedir. Cezanın etkisi yok olunca davranış tekrar ortaya çıkar. Adam hapisten çıkar tekrar araba çalmaya devam eder vs..
