saldırı halindeyken olabilecek bir karşı saldırıya önlem almamak tarihi bir hatadır. osmanlı bu hataya düştü. mesela araplar da islamiyeti yaymak için ispanya'ya girip, fransa kapılarına kadar dayanırken karşı saldırıyı düşünemedi ve geri çekildiler. atila avrupa'ya korku ve nam salmıştı ancak o da bu hataya düştü. osmanlı'nın bununla birlikte çok büyük bir hatası daha vardı. bu kadar geniş toprakları olan bir memlekette azınlık durumundaki yabancılar ve bu topraklar üzerinde kültür, örf, adet ve ülkü bakımından birbirinden alakasız onca milleti zaptedemedi.
osmanlı'nın tarihine çok kısa bir göz atarsak: islamiyet'in kabulunden sonra kurulan oğuz-selçuklu türkleri anadolu'ya kalıcı olarak yerleşti ancak ömrü çok uzun olamadı. selçuklu'nun yıkıntıları üzerinde kurulan osmanlı devleti anadolu beyliklerinin en küçük olanlarından biriydi. ama coğrafi konumunun elverişli olması ve başarılı geçen seferleriyle bunu bir şansa çevirdi. önüne geçilemez bir büyüme içine girdi. her geçen gün büyüyordu. fatih sultan mehmet ile istanbul'u fethedip doğu roma imparatorluğu'nu himayesi altına alınca koca bir tarihi çağı tek başına değiştirdi. dünyaya damgasını vurdu. yavuz sultan selim cihat ve müslüman milletleri tek çatı altında toplama amacıyla mısır'ı aldı ve halifeliği bize getirdi. kanuni sultan süleyman da avrupa'ya egemen olmak düşüncesiyle avrupa'ya seferler düzenledi. viyana kapılarına kadar dayandı. ancak bir talihsizliktir ki ömrü gerisini getirmeye yetmedi.
bundan sonra osmanlı devleti önce bir duraksama, sonra gerileme ve şimdi de bu rezil hallere düştü. avrupa'daki yeniliklerin, tekolojik gelişmelerin, sanat ve düşünce akımlarının yüzyılların köhneleşmiş dini fetvaları yüzünden takip edilememesi, her geçen gün artan borçlar, idari ve askeri yapıdaki huzursuzluklar, sık sık girilen harpler ve neredeyse hepsinden de bozgun bir şekilde ayrılmaya, bir de kadın düşkünlüğünden başka bir özelliği olmayan birbirinden beceriksiz padişahların devletin başına geçmesi eklenince devletimizin düşüşü önlenemedi. son dönemlerde 2. abdülhamit ve 2. mahmud gibi iyi padişahlar yetişse de devletin içinde bulunduğu kötü durum yüzünden geminin batışını engelleyemediler, en fazla geciktirdiler.
beyler. osmanlı'nın en büyük hatası neydi biliyor musunuz? osmanlı'da bir ''türk'' kavramı olmayışı idi. bu devlet sınırlarında yaşayanlar ''osmanlılı'' olarak kabul ediliyordu. buna karşın 1789 fransız ihtilaliyle avrupa'da patlak veren milliyetçilik akımının etkisiyle osmanlı himayesindeki azınlıklar, devlet anlayışı hala herkesi ''osmanlılı'' sanma hülyası içindeyken birer birer ayaklanma, isyan ve huzursuzluk başlattılar. işin can alıcı noktası şudur ki bu osmanlı, yükselen bu milliyetçilik fikrine karşı, kendi yapıtaşını meydana getiren bir ''türk milleti'' kavramını ortaya atamadı ve buna bağlı bir milliyetçilik anlayışı geliştiremedi.
tarih, doğruları ve başarılarıyla övünme sahnesi kadar, yanlışlar ve yenilgilerle de ibret alma sahasıdır. genç kuşaklar bu yanlışlardan ibret almalı ki ileride aynı hatalar yapılmasın. işte biz; atalarımızın yaptığı bu tarihi hatayı tekrarlamamak için adı ''türkiye'' olan bu yeni ulus devletini kuruyor, osmanlının unuttuğu ''türk milleti'' kavramını yeniden yükseltiyoruz.
